DEIZE
esercitare
-
allenare, mettere alla prova exerçitâ
[eʒɛrsiˈtaː] ~ [eʒɛrtʃiˈtaː] fâ prattica
[ˈfaː ˈpratika] devi esercitare la tua memoria
ti devi exerçitâ a tò memöia
-
praticare pratticâ
[pratiˈkaː] exerçitâ
[eʒɛrsiˈtaː] ~ [eʒɛrtʃiˈtaː] esercita la medicina
o prattica a meixiña
Pe saveine de ciù
Sostituçion de -ç- con -c- italianizzante
A-a giornâ d’ancheu l’é assæ commun, mascime inta lengua parlâ informale, a sostituçion de forme zeneixi in -ç- con quelle italianizzante in -c-. S’attreuva donca, pe exempio, a forma viaxa çentro [ˈseŋtru] sostituia con l’italianiximo centro [ˈtʃeŋtru], çerto [ˈsɛːrtu] sostituio con certo [ˈtʃɛːrtu], etc.
Inte sto diçionäio, ascì pe promeuve o repiggio de forme viaxe, se repòrta quelle con -ç-, consciderou ascì che graficamente non en tanto despæge da quelle che de vòtte peuan avei ciù tanta diffuxon e che donca non portian à de difficoltæ de lettua manco pe chi o l’é avviou a-e forme italianizzante.
In accòrdio con critëio, s’é stabilio de trascrive e presentâ con -ç- ascì quelle forme che inta prononçia presentan, a-o manco storicamente, a realizzaçion -[s]- incangio de -[tʃ]- d’origine italianizzante, comme proçesso [pruˈsɛsˑu] respetto à processo [pruˈtʃɛsˑu] ò soçietæ [susjeˈtɛː] respetto à societæ [sutʃeˈtɛː], ben che inta deuvia generale a prononçia co-a consonante affricâ a segge ancheu ciù frequente; o mæximo critëio o vâ pe-i imprestiti da de atre lengue comme biçicletta [bisiˈkletˑa] (< da-o franseise bicyclette [bisiˈklɛt]).
Coniugaçioin
exerçitâ
Indicativo
Presente
- mi exerçito
- ti t’exerçiti
- lê o/a l’exerçita
- niatri exerçitemmo
- viatri exerçitæ
- liatri exerçitan
Imperfetto
- mi exerçitava
- ti t’exerçitavi
- lê o/a l’exerçitava
- niatri exerçitavimo
- viatri exerçitavi
- liatri exerçitavan
Futuo
- mi exerçitiò
- ti t’exerçitiæ
- lê o/a l’exerçitià
- niatri exerçitiemo
- viatri exerçitiei
- liatri exerçitian
Conzontivo
Presente
- che mi exerçite
- che ti t’exerçiti
- che lê o/a l’exerçite
- che niatri exerçitemmo
- che viatri exerçitæ
- che liatri exerçitan
Imperfetto
- che mi exerçitesse
- che ti t’exerçitesci
- che lê o/a l’exerçitesse
- che niatri exerçitescimo
- che viatri exerçitesci
- che liatri exerçitessan
Condiçionale
- mi exerçitieiva/exerçitiæ
- ti t’exerçitiësci
- lê o/a l’exerçitieiva/exerçitiæ
- niatri exerçitiëscimo
- viatri exerçitiësci
- liatri exerçitieivan/exerçitiæn
Imperativo
- exerçita ti!
- exerçitemmo niatri!
- exerçitæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. exerçitou
- m. p. exerçitæ
- f. s. exerçitâ
- f. p. exerçitæ
Gerundio
- exerçitando
fâ
Indicativo
Presente
- mi fasso
- ti ti fæ
- lê o/a fa
- niatri femmo
- viatri fæ
- liatri fan
Imperfetto
- mi fava/faxeiva
- ti ti favi/faxeivi
- lê o/a fava/faxeiva
- niatri favimo/faxeivimo
- viatri favi/faxeivi
- liatri favan/faxeivan
Futuo
- mi faiò
- ti ti faiæ
- lê o/a faià
- niatri faiemo
- viatri faiei
- liatri faian
Conzontivo
Presente
- che mi fasse
- che ti ti fasci
- che lê o/a fasse
- che niatri femmo
- che viatri fæ
- che liatri fassan
Imperfetto
- che mi fesse
- che ti ti fesci
- che lê o/a fesse
- che niatri fescimo
- che viatri fesci
- che liatri fessan
Condiçionale
- mi faieiva/faiæ
- ti ti faiësci
- lê o/a faieiva/faiæ
- niatri faiëscimo
- viatri faiësci
- liatri faieivan/faiæn
Imperativo
- fanni ti!
- femmo niatri!
- fæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. fæto
- m. p. fæti
- f. s. fæta
- f. p. fæte
Gerundio
- fando, faxendo
pratticâ
Indicativo
Presente
- mi prattico
- ti ti prattichi
- lê o/a prattica
- niatri prattichemmo
- viatri pratticæ
- liatri prattican
Imperfetto
- mi pratticava
- ti ti pratticavi
- lê o/a pratticava
- niatri pratticavimo
- viatri pratticavi
- liatri pratticavan
Futuo
- mi prattichiò
- ti ti prattichiæ
- lê o/a prattichià
- niatri prattichiemo
- viatri prattichiei
- liatri prattichian
Conzontivo
Presente
- che mi prattiche
- che ti ti prattichi
- che lê o/a prattiche
- che niatri prattichemmo
- che viatri pratticæ
- che liatri prattican
Imperfetto
- che mi prattichesse
- che ti ti prattichesci
- che lê o/a prattichesse
- che niatri prattichescimo
- che viatri prattichesci
- che liatri prattichessan
Condiçionale
- mi prattichieiva/prattichiæ
- ti ti prattichiësci
- lê o/a prattichieiva/prattichiæ
- niatri prattichiëscimo
- viatri prattichiësci
- liatri prattichieivan/prattichiæn
Imperativo
- prattica ti!
- prattichemmo niatri!
- pratticæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. pratticou
- m. p. pratticæ
- f. s. pratticâ
- f. p. pratticæ
Gerundio
- pratticando