DEIZE
disubbidire
-
trasgredire a un ordine desobedî
[dezubeˈdiː] (var. disobedî)1 il soldato ha disubbidito all’ordine del superiore
o sordatto o l’à desobedio a-o commando do supeiô
-
non dare retta, non seguire ciò che è stato stabilito o richiesto no dâ a mente
[nu ˈdaː a ˈmeŋte] ~ [nu ˈda‿a ˈmeŋte] desobedî
[dezubeˈdiː] (var. disobedî)1 il bambino disubbidisce sempre alla maestra
o figgeu o no dà mai a mente a-a meistra
Per saperne di più
1. Prefissi de-, des- e re-
Come riportato da E. G. Parodi, Studj Liguri, in «Archivio glottologico italiano», xiv, 1896, i prefissi genovesi de-, des- e re- hanno perso la -e- e preso la -i- a causa dell’influenza dell’italiano. Da molti decenni a questa parte infatti difende, discorrî, risponde, ecc. hanno preso il posto di defende, descorrî, responde, ecc. nella lingua parlata. Le forme in -e- sono comunque ancora ampiamente attestate nella lingua scritta letteraria. In questo dizionario, stanti le finalità principalmente didattiche che lo animano (volte anche al recupero di alcune fra le forme più genuine, qualora incontrino l’interesse dell’utenza), si è scelto di riportare esclusivamente le forme in -e-. Le forme “italianizzate” in -i- sono comunque da considerarsi perfettamente legittime.
Coniugazioni
dâ
Indicativo
Presente
- mi daggo
- ti ti dæ
- lê o/a dà
- niatri demmo
- viatri dæ
- liatri dan
Imperfetto
- mi dava
- ti ti davi
- lê o/a dava
- niatri davimo
- viatri davi
- liatri davan
Futuro
- mi daiò
- ti ti daiæ
- lê o/a daià
- niatri daiemo
- viatri daiei
- liatri daian
Congiuntivo
Presente
- che mi dagghe
- che ti ti dagghi
- che lê o/a dagghe
- che niatri demmo
- che viatri dæ
- che liatri daggan
Imperfetto
- che mi desse
- che ti ti desci
- che lê o/a desse
- che niatri descimo
- che viatri desci
- che liatri dessan
Condizionale
- mi daieiva/daiæ
- ti ti daiësci
- lê o/a daieiva/daiæ
- niatri daiëscimo
- viatri daiësci
- liatri daieivan/daiæn
Imperativo
- danni ti!
- demmo niatri!
- dæ viatri!
Participio passato
- m. s. dæto
- m. p. dæti
- f. s. dæta
- f. p. dæte
Gerundio
- dando
desobedî
Indicativo
Presente
- mi desobediscio
- ti ti desobedisci
- lê o/a desobedisce
- niatri desobedimmo
- viatri desobedî
- liatri desobediscian
Imperfetto
- mi desobediva
- ti ti desobedivi
- lê o/a desobediva
- niatri desobedivimo
- viatri desobedivi
- liatri desobedivan
Futuro
- mi desobediò
- ti ti desobediæ
- lê o/a desobedià
- niatri desobediemo
- viatri desobediei
- liatri desobedian
Congiuntivo
Presente
- che mi desobedisce
- che ti ti desobedisci
- che lê o/a desobedisce
- che niatri desobedimmo
- che viatri desobedî
- che liatri desobediscian
Imperfetto
- che mi desobedisse
- che ti ti desobedisci
- che lê o/a desobedisse
- che niatri desobediscimo
- che viatri desobedisci
- che liatri desobedissan
Condizionale
- mi desobedieiva/desobediæ
- ti ti desobediësci
- lê o/a desobedieiva/desobediæ
- niatri desobediëscimo
- viatri desobediësci
- liatri desobedieivan/desobediæn
Imperativo
- desobedisci ti!
- desobedimmo niatri!
- desobedî viatri!
Participio passato
- m. s. desobedio
- m. p. desobedii
- f. s. desobedia
- f. p. desobedie
Gerundio
- desobedindo