DEIZE
proteggere
-
difendere da un pericolo proteze
[pruˈteːze] dovete proteggere quest’entrata a ogni costo
dovei proteze st’intrâ à tutti i costi
le guardie del corpo hanno protetto la presidente
e guardie do còrpo an protezzuo a prescidente
-
tutelare, preservare, soccorrere avvardâ
[avarˈdaː] proteze
[pruˈteːze] il mio angelo custode mi protegge
o mæ angeo guardian o m’avvarda
la giacca invernale protegge dal freddo
o giachê da inverno o l’avvarda da-o freido
che Dio ci protegga!
che o Segnô o n’avvarde!
-
essere di riparo dâ assosto (à qcs.)
[ˈdaː (a)ˈsustu] assostâ
[asusˈtaː] il portico ci proteggerà dalla pioggia
o pòrtego o ne daià assosto da l’ægua
proteggersi
-
difendersi da un pericolo protezise
[pruˈteːzise] se servisse, proteggiti con questa pistola
se ghe fïse beseugno, protezite con sta pistòlla
-
tutelare, preservare, soccorrere avvardâse
[avarˈdaːse] protezise
[pruˈteːzise] portati un cappello per proteggerti dal sole!
pòrtite un cappello pe avvardâte da-o sô!
-
mettersi al riparo mettise à l’assosto
[ˈmetˑisaː l aˈsustu] assostâse
[asusˈtaːse] proteggiamoci dalla pioggia sotto a quella tettoia
mettemmose à l’assosto da l’ægua sotta à quella toâ
Coniugazioni
assostâ
Indicativo
Presente
- mi assosto
- ti t’assosti
- lê o/a l’assosta
- niatri assostemmo
- viatri assostæ
- liatri assostan
Imperfetto
- mi assostava
- ti t’assostavi
- lê o/a l’assostava
- niatri assostavimo
- viatri assostavi
- liatri assostavan
Futuro
- mi assostiò
- ti t’assostiæ
- lê o/a l’assostià
- niatri assostiemo
- viatri assostiei
- liatri assostian
Congiuntivo
Presente
- che mi assoste
- che ti t’assosti
- che lê o/a l’assoste
- che niatri assostemmo
- che viatri assostæ
- che liatri assostan
Imperfetto
- che mi assostesse
- che ti t’assostesci
- che lê o/a l’assostesse
- che niatri assostescimo
- che viatri assostesci
- che liatri assostessan
Condizionale
- mi assostieiva/assostiæ
- ti t’assostiësci
- lê o/a l’assostieiva/assostiæ
- niatri assostiëscimo
- viatri assostiësci
- liatri assostieivan/assostiæn
Imperativo
- assosta ti!
- assostemmo niatri!
- assostæ viatri!
Participio passato
- m. s. assostou
- m. p. assostæ
- f. s. assostâ
- f. p. assostæ
Gerundio
- assostando
avvardâ
Indicativo
Presente
- mi avvardo
- ti t’avvardi
- lê o/a l’avvarda
- niatri avvardemmo
- viatri avvardæ
- liatri avvardan
Imperfetto
- mi avvardava
- ti t’avvardavi
- lê o/a l’avvardava
- niatri avvardavimo
- viatri avvardavi
- liatri avvardavan
Futuro
- mi avvardiò
- ti t’avvardiæ
- lê o/a l’avvardià
- niatri avvardiemo
- viatri avvardiei
- liatri avvardian
Congiuntivo
Presente
- che mi avvarde
- che ti t’avvardi
- che lê o/a l’avvarde
- che niatri avvardemmo
- che viatri avvardæ
- che liatri avvardan
Imperfetto
- che mi avvardesse
- che ti t’avvardesci
- che lê o/a l’avvardesse
- che niatri avvardescimo
- che viatri avvardesci
- che liatri avvardessan
Condizionale
- mi avvardieiva/avvardiæ
- ti t’avvardiësci
- lê o/a l’avvardieiva/avvardiæ
- niatri avvardiëscimo
- viatri avvardiësci
- liatri avvardieivan/avvardiæn
Imperativo
- avvarda ti!
- avvardemmo niatri!
- avvardæ viatri!
Participio passato
- m. s. avvardou
- m. p. avvardæ
- f. s. avvardâ
- f. p. avvardæ
Gerundio
- avvardando
dâ
Indicativo
Presente
- mi daggo
- ti ti dæ
- lê o/a dà
- niatri demmo
- viatri dæ
- liatri dan
Imperfetto
- mi dava
- ti ti davi
- lê o/a dava
- niatri davimo
- viatri davi
- liatri davan
Futuro
- mi daiò
- ti ti daiæ
- lê o/a daià
- niatri daiemo
- viatri daiei
- liatri daian
Congiuntivo
Presente
- che mi dagghe
- che ti ti dagghi
- che lê o/a dagghe
- che niatri demmo
- che viatri dæ
- che liatri daggan
Imperfetto
- che mi desse
- che ti ti desci
- che lê o/a desse
- che niatri descimo
- che viatri desci
- che liatri dessan
Condizionale
- mi daieiva/daiæ
- ti ti daiësci
- lê o/a daieiva/daiæ
- niatri daiëscimo
- viatri daiësci
- liatri daieivan/daiæn
Imperativo
- danni ti!
- demmo niatri!
- dæ viatri!
Participio passato
- m. s. dæto
- m. p. dæti
- f. s. dæta
- f. p. dæte
Gerundio
- dando
mette
Indicativo
Presente
- mi metto
- ti ti metti
- lê o/a mette
- niatri mettemmo
- viatri mettei
- liatri mettan
Imperfetto
- mi metteiva
- ti ti metteivi
- lê o/a metteiva
- niatri metteivimo
- viatri metteivi
- liatri metteivan
Futuro
- mi mettiò
- ti ti mettiæ
- lê o/a mettià
- niatri mettiemo
- viatri mettiei
- liatri mettian
Congiuntivo
Presente
- che mi mette
- che ti ti metti
- che lê o/a mette
- che niatri mettemmo
- che viatri mettei
- che liatri mettan
Imperfetto
- che mi mettesse
- che ti ti mettesci
- che lê o/a mettesse
- che niatri mettescimo
- che viatri mettesci
- che liatri mettessan
Condizionale
- mi mettieiva/mettiæ
- ti ti mettiësci
- lê o/a mettieiva/mettiæ
- niatri mettiëscimo
- viatri mettiësci
- liatri mettieivan/mettiæn
Imperativo
- metti ti!
- mettemmo niatri!
- mettei viatri!
Participio passato
- m. s. misso
- m. p. missi
- f. s. missa
- f. p. misse
Gerundio
- mettendo
proteze
Indicativo
Presente
- mi protezo
- ti ti protezi
- lê o/a proteze
- niatri protezzemmo
- viatri protezzei
- liatri protezan
Imperfetto
- mi protezzeiva
- ti ti protezzeivi
- lê o/a protezzeiva
- niatri protezzeivimo
- viatri protezzeivi
- liatri protezzeivan
Futuro
- mi protezziò
- ti ti protezziæ
- lê o/a protezzià
- niatri protezziemo
- viatri protezziei
- liatri protezzian
Congiuntivo
Presente
- che mi proteze
- che ti ti protezi
- che lê o/a proteze
- che niatri protezzemmo
- che viatri protezzei
- che liatri protezan
Imperfetto
- che mi protezzesse
- che ti ti protezzesci
- che lê o/a protezzesse
- che niatri protezzescimo
- che viatri protezzesci
- che liatri protezzessan
Condizionale
- mi protezzieiva/protezziæ
- ti ti protezziësci
- lê o/a protezzieiva/protezziæ
- niatri protezziëscimo
- viatri protezziësci
- liatri protezzieivan/protezziæn
Imperativo
- protezi ti!
- protezzemmo niatri!
- protezzei viatri!
Participio passato
- m. s. protezzuo/protetto
- m. p. protezzui/protetti
- f. s. protezzua/protetta
- f. p. protezzue/protette
Gerundio
- protezzendo