Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Dizionario italiano-genovese

proteggere

v. tr.
  1. difendere da un pericolo

    proteze [pruˈteːze]

    dovete proteggere quest’entrata a ogni costo

    dovei proteze st’intrâ à tutti i costi

    le guardie del corpo hanno protetto la presidente

    e guardie do còrpo an protezzuo a prescidente

  2. tutelare, preservare, soccorrere

    avvardâ [avarˈdaː]

    proteze [pruˈteːze]

    il mio angelo custode mi protegge

    o mæ angeo guardian o m’avvarda

    la giacca invernale protegge dal freddo

    o giachê da inverno o l’avvarda da-o freido

    che Dio ci protegga!

    che o Segnô o n’avvarde!

  3. essere di riparo

    dâ assosto (à qcs.) [ˈdaː (a)ˈsustu]

    assostâ [asusˈtaː]

    il portico ci proteggerà dalla pioggia

    o pòrtego o ne daià assosto da l’ægua

proteggersi

v. pron.
  1. difendersi da un pericolo

    protezise [pruˈteːzise]

    se servisse, proteggiti con questa pistola

    se ghe fïse beseugno, protezite con sta pistòlla

  2. tutelare, preservare, soccorrere

    avvardâse [avarˈdaːse]

    protezise [pruˈteːzise]

    portati un cappello per proteggerti dal sole!

    pòrtite un cappello pe avvardâte da-o sô!

  3. mettersi al riparo

    mettise à l’assosto [ˈmetˑisaː l aˈsustu]

    assostâse [asusˈtaːse]

    proteggiamoci dalla pioggia sotto a quella tettoia

    mettemmose à l’assosto da l’ægua sotta à quella toâ

Coniugazioni

assostâ

Indicativo

Presente

  1. mi assosto
  2. ti t’assosti
  3. o/a l’assosta
  4. niatri assostemmo
  5. viatri assostæ
  6. liatri assostan

Imperfetto

  1. mi assostava
  2. ti t’assostavi
  3. o/a l’assostava
  4. niatri assostavimo
  5. viatri assostavi
  6. liatri assostavan

Futuro

  1. mi assostiò
  2. ti t’assostiæ
  3. o/a l’assostià
  4. niatri assostiemo
  5. viatri assostiei
  6. liatri assostian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi assoste
  2. che ti t’assosti
  3. che lê o/a l’assoste
  4. che niatri assostemmo
  5. che viatri assostæ
  6. che liatri assostan

Imperfetto

  1. che mi assostesse
  2. che ti t’assostesci
  3. che lê o/a l’assostesse
  4. che niatri assostescimo
  5. che viatri assostesci
  6. che liatri assostessan

Condizionale

  1. mi assostieiva/assostiæ
  2. ti t’assostiësci
  3. o/a l’assostieiva/assostiæ
  4. niatri assostiëscimo
  5. viatri assostiësci
  6. liatri assostieivan/assostiæn

Imperativo

  1. assosta ti!
  2. assostemmo niatri!
  3. assostæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. assostou
  2. m. p. assostæ
  3. f. s. assostâ
  4. f. p. assostæ

Gerundio

  1. assostando
avvardâ

Indicativo

Presente

  1. mi avvardo
  2. ti t’avvardi
  3. o/a l’avvarda
  4. niatri avvardemmo
  5. viatri avvardæ
  6. liatri avvardan

Imperfetto

  1. mi avvardava
  2. ti t’avvardavi
  3. o/a l’avvardava
  4. niatri avvardavimo
  5. viatri avvardavi
  6. liatri avvardavan

Futuro

  1. mi avvardiò
  2. ti t’avvardiæ
  3. o/a l’avvardià
  4. niatri avvardiemo
  5. viatri avvardiei
  6. liatri avvardian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi avvarde
  2. che ti t’avvardi
  3. che lê o/a l’avvarde
  4. che niatri avvardemmo
  5. che viatri avvardæ
  6. che liatri avvardan

Imperfetto

  1. che mi avvardesse
  2. che ti t’avvardesci
  3. che lê o/a l’avvardesse
  4. che niatri avvardescimo
  5. che viatri avvardesci
  6. che liatri avvardessan

Condizionale

  1. mi avvardieiva/avvardiæ
  2. ti t’avvardiësci
  3. o/a l’avvardieiva/avvardiæ
  4. niatri avvardiëscimo
  5. viatri avvardiësci
  6. liatri avvardieivan/avvardiæn

Imperativo

  1. avvarda ti!
  2. avvardemmo niatri!
  3. avvardæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. avvardou
  2. m. p. avvardæ
  3. f. s. avvardâ
  4. f. p. avvardæ

Gerundio

  1. avvardando

Indicativo

Presente

  1. mi daggo
  2. ti ti dæ
  3. o/a dà
  4. niatri demmo
  5. viatri
  6. liatri dan

Imperfetto

  1. mi dava
  2. ti ti davi
  3. o/a dava
  4. niatri davimo
  5. viatri davi
  6. liatri davan

Futuro

  1. mi daiò
  2. ti ti daiæ
  3. o/a daià
  4. niatri daiemo
  5. viatri daiei
  6. liatri daian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi dagghe
  2. che ti ti dagghi
  3. che lê o/a dagghe
  4. che niatri demmo
  5. che viatri
  6. che liatri daggan

Imperfetto

  1. che mi desse
  2. che ti ti desci
  3. che lê o/a desse
  4. che niatri descimo
  5. che viatri desci
  6. che liatri dessan

Condizionale

  1. mi daieiva/daiæ
  2. ti ti daiësci
  3. o/a daieiva/daiæ
  4. niatri daiëscimo
  5. viatri daiësci
  6. liatri daieivan/daiæn

Imperativo

  1. danni ti!
  2. demmo niatri!
  3. viatri!

Participio passato

  1. m. s. dæto
  2. m. p. dæti
  3. f. s. dæta
  4. f. p. dæte

Gerundio

  1. dando
mette

Indicativo

Presente

  1. mi metto
  2. ti ti metti
  3. o/a mette
  4. niatri mettemmo
  5. viatri mettei
  6. liatri mettan

Imperfetto

  1. mi metteiva
  2. ti ti metteivi
  3. o/a metteiva
  4. niatri metteivimo
  5. viatri metteivi
  6. liatri metteivan

Futuro

  1. mi mettiò
  2. ti ti mettiæ
  3. o/a mettià
  4. niatri mettiemo
  5. viatri mettiei
  6. liatri mettian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi mette
  2. che ti ti metti
  3. che lê o/a mette
  4. che niatri mettemmo
  5. che viatri mettei
  6. che liatri mettan

Imperfetto

  1. che mi mettesse
  2. che ti ti mettesci
  3. che lê o/a mettesse
  4. che niatri mettescimo
  5. che viatri mettesci
  6. che liatri mettessan

Condizionale

  1. mi mettieiva/mettiæ
  2. ti ti mettiësci
  3. o/a mettieiva/mettiæ
  4. niatri mettiëscimo
  5. viatri mettiësci
  6. liatri mettieivan/mettiæn

Imperativo

  1. metti ti!
  2. mettemmo niatri!
  3. mettei viatri!

Participio passato

  1. m. s. misso
  2. m. p. missi
  3. f. s. missa
  4. f. p. misse

Gerundio

  1. mettendo
proteze

Indicativo

Presente

  1. mi protezo
  2. ti ti protezi
  3. o/a proteze
  4. niatri protezzemmo
  5. viatri protezzei
  6. liatri protezan

Imperfetto

  1. mi protezzeiva
  2. ti ti protezzeivi
  3. o/a protezzeiva
  4. niatri protezzeivimo
  5. viatri protezzeivi
  6. liatri protezzeivan

Futuro

  1. mi protezziò
  2. ti ti protezziæ
  3. o/a protezzià
  4. niatri protezziemo
  5. viatri protezziei
  6. liatri protezzian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi proteze
  2. che ti ti protezi
  3. che lê o/a proteze
  4. che niatri protezzemmo
  5. che viatri protezzei
  6. che liatri protezan

Imperfetto

  1. che mi protezzesse
  2. che ti ti protezzesci
  3. che lê o/a protezzesse
  4. che niatri protezzescimo
  5. che viatri protezzesci
  6. che liatri protezzessan

Condizionale

  1. mi protezzieiva/protezziæ
  2. ti ti protezziësci
  3. o/a protezzieiva/protezziæ
  4. niatri protezziëscimo
  5. viatri protezziësci
  6. liatri protezzieivan/protezziæn

Imperativo

  1. protezi ti!
  2. protezzemmo niatri!
  3. protezzei viatri!

Participio passato

  1. m. s. protezzuo/protetto
  2. m. p. protezzui/protetti
  3. f. s. protezzua/protetta
  4. f. p. protezzue/protette

Gerundio

  1. protezzendo