DEIZE
riposare
-
smettere di lavorare o affaticarsi pösâse
[pɔːˈsaːse] (var. appösâse) oggi ho lavorato molto e devo riposare un po’
ancheu ò travaggiou assæ e beseugna che me pöse un pö
-
est. dormire dormî
[durˈmiː] vai a riposare, domani devi alzarti presto
vanni à dormî, che doman t’æ da stâ sciù fito
-
essere posto su qcs., reggersi arrezise
[aˈreːzise] ëse pösou
[ˈeːse pɔːˈsɔu̯] (var. ëse appösou)1 ëse arrembou
[ˈeːse areŋˈbɔu̯] ~ [ˈeːsa‿areŋˈbɔu̯] il tetto riposa su due grosse travi
o teito o s’arreze in sce doî gròsci bordonæ
-
dare riposo alle membra, capacità fisiche e sim. pösâ
[pɔːˈsaː] (var. appösâ) questa musica tranquilla mi riposa la mente
sta muxica tranquilla a me pösa a mente
riposarsi
-
concedersi riposo dal lavoro o altra fatica pösâse
[pɔːˈsaːse] (var. appösâse) ëse in cæña fam.
[ˈeːse iŋ ˈkɛŋˑa] ~ [ˈeːse ŋ ˈkɛŋˑa] fermiamoci un momento a riposarci all’ombra
fermemmose un momento à pösâse à l’ombra
gli scaricatori di porto si riposavano dopo una dura giornata di lavoro
i camalli ean in cæña dòppo unna dua giornâ de lou
Per saperne di più
1. Prostesi di [a]- in verbi e sostantivi
In genovese è particolarmente frequente la prostesi – cioè l’aggiunta in posizione iniziale – di una vocale
Coniugazioni
arreze
Indicativo
Presente
- mi arrezo
- ti t’arrezi
- lê o/a l’arreze
- niatri arrezzemmo
- viatri arrezzei
- liatri arrezan
Imperfetto
- mi arrezzeiva
- ti t’arrezzeivi
- lê o/a l’arrezzeiva
- niatri arrezzeivimo
- viatri arrezzeivi
- liatri arrezzeivan
Futuro
- mi arrezziò
- ti t’arrezziæ
- lê o/a l’arrezzià
- niatri arrezziemo
- viatri arrezziei
- liatri arrezzian
Congiuntivo
Presente
- che mi arreze
- che ti t’arrezi
- che lê o/a l’arreze
- che niatri arrezzemmo
- che viatri arrezzei
- che liatri arrezan
Imperfetto
- che mi arrezzesse
- che ti t’arrezzesci
- che lê o/a l’arrezzesse
- che niatri arrezzescimo
- che viatri arrezzesci
- che liatri arrezzessan
Condizionale
- mi arrezzieiva/arrezziæ
- ti t’arrezziësci
- lê o/a l’arrezzieiva/arrezziæ
- niatri arrezziëscimo
- viatri arrezziësci
- liatri arrezzieivan/arrezziæn
Imperativo
- arrezi ti!
- arrezzemmo niatri!
- arrezzei viatri!
Participio passato
- m. s. arrezzuo
- m. p. arrezzui
- f. s. arrezzua
- f. p. arrezzue
Gerundio
- arrezzendo
dormî
Indicativo
Presente
- mi dòrmo
- ti ti dòrmi
- lê o/a dòrme
- niatri dormimmo
- viatri dormî
- liatri dòrman
Imperfetto
- mi dormiva
- ti ti dormivi
- lê o/a dormiva
- niatri dormivimo
- viatri dormivi
- liatri dormivan
Futuro
- mi dormiò
- ti ti dormiæ
- lê o/a dormià
- niatri dormiemo
- viatri dormiei
- liatri dormian
Congiuntivo
Presente
- che mi dòrme
- che ti ti dòrmi
- che lê o/a dòrme
- che niatri dormimmo
- che viatri dormî
- che liatri dòrman
Imperfetto
- che mi dormisse
- che ti ti dormisci
- che lê o/a dormisse
- che niatri dormiscimo
- che viatri dormisci
- che liatri dormissan
Condizionale
- mi dormieiva/dormiæ
- ti ti dormiësci
- lê o/a dormieiva/dormiæ
- niatri dormiëscimo
- viatri dormiësci
- liatri dormieivan/dormiæn
Imperativo
- dòrmi ti!
- dormimmo niatri!
- dormî viatri!
Participio passato
- m. s. dormio
- m. p. dormii
- f. s. dormia
- f. p. dormie
Gerundio
- dormindo
ëse
Indicativo
Presente
- mi son
- ti t’ê
- lê o/a l’é
- niatri semmo
- viatri sei
- liatri en/son
Imperfetto
- mi ea
- ti t’ëi
- lê o/a l’ea
- niatri eimo/emo
- viatri ëi
- liatri ean
Futuro
- mi saiò
- ti ti saiæ
- lê o/a saià
- niatri saiemo
- viatri saiei
- liatri saian
Congiuntivo
Presente
- che mi segge
- che ti ti seggi
- che lê o/a segge/sæ
- che niatri seggimo/seggemmo
- che viatri seggei/seggiæ
- che liatri seggian
Imperfetto
- che mi fïse/foïse
- che ti ti fïsci/foïsci
- che lê o/a fïse/foïse
- che niatri fïscimo/foïscimo
- che viatri fïsci/foïsci
- che liatri fïsan/foïsan
Condizionale
- mi saieiva/saiæ
- ti ti saiësci
- lê o/a saieiva/saiæ
- niatri saiëscimo
- viatri saiësci
- liatri saieivan/saiæn
Imperativo
- seggi ti!
- seggimo niatri!
- seggei/seggiæ viatri!
Participio passato
- m. s. stæto
- m. p. stæti
- f. s. stæta
- f. p. stæte
Gerundio
- essendo
pösâ
Indicativo
Presente
- mi pöso
- ti ti pösi
- lê o/a pösa
- niatri pösemmo
- viatri pösæ
- liatri pösan
Imperfetto
- mi pösava
- ti ti pösavi
- lê o/a pösava
- niatri pösavimo
- viatri pösavi
- liatri pösavan
Futuro
- mi pösiò
- ti ti pösiæ
- lê o/a pösià
- niatri pösiemo
- viatri pösiei
- liatri pösian
Congiuntivo
Presente
- che mi pöse
- che ti ti pösi
- che lê o/a pöse
- che niatri pösemmo
- che viatri pösæ
- che liatri pösan
Imperfetto
- che mi pösesse
- che ti ti pösesci
- che lê o/a pösesse
- che niatri pösescimo
- che viatri pösesci
- che liatri pösessan
Condizionale
- mi pösieiva/pösiæ
- ti ti pösiësci
- lê o/a pösieiva/pösiæ
- niatri pösiëscimo
- viatri pösiësci
- liatri pösieivan/pösiæn
Imperativo
- pösa ti!
- pösemmo niatri!
- pösæ viatri!
Participio passato
- m. s. pösou
- m. p. pösæ
- f. s. pösâ
- f. p. pösæ
Gerundio
- pösando
Declinazioni
| m. s | m. p | f. s | f. p |
|---|---|---|---|
| arrembou | arrembæ | arrembâ | arrembæ |
| pösou | pösæ | pösâ | pösæ |
riposare2
-
posare nuovamente pösâ torna
[pɔːˈsaː ˈtuːrna] (var. appösâ torna)1 ho riposato il telefono sul comodino e mi sono addormentato
ò pösou torna o telefono in sciô ghirindon e me son addormio
Per saperne di più
1. Prostesi di [a]- in verbi e sostantivi
In genovese è particolarmente frequente la prostesi – cioè l’aggiunta in posizione iniziale – di una vocale
Coniugazioni
pösâ
Indicativo
Presente
- mi pöso
- ti ti pösi
- lê o/a pösa
- niatri pösemmo
- viatri pösæ
- liatri pösan
Imperfetto
- mi pösava
- ti ti pösavi
- lê o/a pösava
- niatri pösavimo
- viatri pösavi
- liatri pösavan
Futuro
- mi pösiò
- ti ti pösiæ
- lê o/a pösià
- niatri pösiemo
- viatri pösiei
- liatri pösian
Congiuntivo
Presente
- che mi pöse
- che ti ti pösi
- che lê o/a pöse
- che niatri pösemmo
- che viatri pösæ
- che liatri pösan
Imperfetto
- che mi pösesse
- che ti ti pösesci
- che lê o/a pösesse
- che niatri pösescimo
- che viatri pösesci
- che liatri pösessan
Condizionale
- mi pösieiva/pösiæ
- ti ti pösiësci
- lê o/a pösieiva/pösiæ
- niatri pösiëscimo
- viatri pösiësci
- liatri pösieivan/pösiæn
Imperativo
- pösa ti!
- pösemmo niatri!
- pösæ viatri!
Participio passato
- m. s. pösou
- m. p. pösæ
- f. s. pösâ
- f. p. pösæ
Gerundio
- pösando