Council for Ligurian Linguistic Heritage

Ligurian Council

DEIZE

Italian-Ligurian (Genoese) dictionary

abbandonare

tr. v.
  1. lasciare qcn. o qcs. senza aiuto, senza cure

    abbandonâ [abaŋduˈnaː]

    lasciâ in abbandon [laˈʃaː in abaŋˈduŋ]

    lasciâ [laˈʃaː]

    chittâ [kiˈtaː]

    il padre li ha abbandonati quando erano piccoli

    o poæ o î à abbandonæ quand’ean piccin

    come hai potuto abbandonare il tuo cane per una settimana?

    comme t’æ posciuo lasciâ o teu can in abbandon pe unna settemaña?

  2. lasciare un luogo, spec. per sempre

    abbandonâ [abaŋduˈnaː]

    lasciâ [laˈʃaː]

    chittâ [kiˈtaː]

    dopo la rivoluzione hanno abbandonato il paese

    dòppo a revoluçion an abbandonou o paise

    molte zone rurali sono state abbandonate

    tante zöne de campagna son stæte abbandonæ

  3. rinunciare ad un’occupazione

    abbandonâ [abaŋduˈnaː]

    lasciâ [laˈʃaː]

    ciantâ lì (con qcs.) coll. [tʃaŋˈtaː ˈli]

    chittâ [kiˈtaː]

    ha abbandonato gli studi

    o l’à lasciou i studdi

    il progetto è stato abbandonato per mancanza di fondi

    o progetto o l’é stæto abbandonou pe farta de fondi

Notes

L’espressione scherzosa anâ à cantâ in sce unn’atra carassa [aˈnaː a kaŋˈtaː ŋ ʃe ˈn aːtra kaˈrasˑa], lett. “andare a cantare su un altro palo”, si usa per indicare l’atto di abbandonare un’impresa o un impegno per dedicarsi a qualcosa di nuovo, spesso con una connotazione ironica verso chi cambia idea o cerca alternative dopo un insuccesso.

abbandonarsi

pron. v.
  1. lasciarsi andare fisicamente, adagiarsi

    lasciâse cazze [laˈʃaːse ˈkazˑe]

    lasciâse anâ [laˈʃaːs aˈnaː]

    si era abbandonata sulla poltrona, esausta

    a s’ea lasciâ cazze in sciâ pôtroña, stracca

  2. lasciarsi sopraffare da un’emozione

    abbandonâse [abaŋduˈnaːse]

    lasciâse piggiâ (da qcs.) [laˈʃaːse piˈdʒaː]

    arrendise [aˈreŋdise]

    non bisogna abbandonarsi alla disperazione

    no beseugna abbandonâse a-a despeaçion

Conjugations

abbandonâ

Indicative

Present

  1. mi abbandoño
  2. ti t’abbandoñi
  3. o/a l’abbandoña
  4. niatri abbandonemmo
  5. viatri abbandonæ
  6. liatri abbandoñan

Imperfect

  1. mi abbandonava
  2. ti t’abbandonavi
  3. o/a l’abbandonava
  4. niatri abbandonavimo
  5. viatri abbandonavi
  6. liatri abbandonavan

Future

  1. mi abbandoniò
  2. ti t’abbandoniæ
  3. o/a l’abbandonià
  4. niatri abbandoniemo
  5. viatri abbandoniei
  6. liatri abbandonian

Subjunctive

Present

  1. che mi abbandoñe
  2. che ti t’abbandoñi
  3. che lê o/a l’abbandoñe
  4. che niatri abbandonemmo
  5. che viatri abbandonæ
  6. che liatri abbandoñan

Imperfect

  1. che mi abbandonesse
  2. che ti t’abbandonesci
  3. che lê o/a l’abbandonesse
  4. che niatri abbandonescimo
  5. che viatri abbandonesci
  6. che liatri abbandonessan

Conditional

  1. mi abbandonieiva/abbandoniæ
  2. ti t’abbandoniësci
  3. o/a l’abbandonieiva/abbandoniæ
  4. niatri abbandoniëscimo
  5. viatri abbandoniësci
  6. liatri abbandonieivan/abbandoniæn

Imperative

  1. abbandoña ti!
  2. abbandonemmo niatri!
  3. abbandonæ viatri!

Past participle

  1. m. s. abbandonou
  2. m. p. abbandonæ
  3. f. s. abbandonâ
  4. f. p. abbandonæ

Gerund

  1. abbandonando
arrende

Indicative

Present

  1. mi arrendo
  2. ti t’arrendi
  3. o/a l’arrende
  4. niatri arrendemmo
  5. viatri arrendei
  6. liatri arrendan

Imperfect

  1. mi arrendeiva
  2. ti t’arrendeivi
  3. o/a l’arrendeiva
  4. niatri arrendeivimo
  5. viatri arrendeivi
  6. liatri arrendeivan

Future

  1. mi arrendiò
  2. ti t’arrendiæ
  3. o/a l’arrendià
  4. niatri arrendiemo
  5. viatri arrendiei
  6. liatri arrendian

Subjunctive

Present

  1. che mi arrende
  2. che ti t’arrendi
  3. che lê o/a l’arrende
  4. che niatri arrendemmo
  5. che viatri arrendei
  6. che liatri arrendan

Imperfect

  1. che mi arrendesse
  2. che ti t’arrendesci
  3. che lê o/a l’arrendesse
  4. che niatri arrendescimo
  5. che viatri arrendesci
  6. che liatri arrendessan

Conditional

  1. mi arrendieiva/arrendiæ
  2. ti t’arrendiësci
  3. o/a l’arrendieiva/arrendiæ
  4. niatri arrendiëscimo
  5. viatri arrendiësci
  6. liatri arrendieivan/arrendiæn

Imperative

  1. arrendi ti!
  2. arrendemmo niatri!
  3. arrendei viatri!

Past participle

  1. m. s. arreiso
  2. m. p. arreixi
  3. f. s. arreisa
  4. f. p. arreise

Gerund

  1. arrendendo
chittâ

Indicative

Present

  1. mi chitto
  2. ti ti chitti
  3. o/a chitta
  4. niatri chittemmo
  5. viatri chittæ
  6. liatri chittan

Imperfect

  1. mi chittava
  2. ti ti chittavi
  3. o/a chittava
  4. niatri chittavimo
  5. viatri chittavi
  6. liatri chittavan

Future

  1. mi chittiò
  2. ti ti chittiæ
  3. o/a chittià
  4. niatri chittiemo
  5. viatri chittiei
  6. liatri chittian

Subjunctive

Present

  1. che mi chitte
  2. che ti ti chitti
  3. che lê o/a chitte
  4. che niatri chittemmo
  5. che viatri chittæ
  6. che liatri chittan

Imperfect

  1. che mi chittesse
  2. che ti ti chittesci
  3. che lê o/a chittesse
  4. che niatri chittescimo
  5. che viatri chittesci
  6. che liatri chittessan

Conditional

  1. mi chittieiva/chittiæ
  2. ti ti chittiësci
  3. o/a chittieiva/chittiæ
  4. niatri chittiëscimo
  5. viatri chittiësci
  6. liatri chittieivan/chittiæn

Imperative

  1. chitta ti!
  2. chittemmo niatri!
  3. chittæ viatri!

Past participle

  1. m. s. chittou
  2. m. p. chittæ
  3. f. s. chittâ
  4. f. p. chittæ

Gerund

  1. chittando
ciantâ

Indicative

Present

  1. mi cianto
  2. ti ti cianti
  3. o/a cianta
  4. niatri ciantemmo
  5. viatri ciantæ
  6. liatri ciantan

Imperfect

  1. mi ciantava
  2. ti ti ciantavi
  3. o/a ciantava
  4. niatri ciantavimo
  5. viatri ciantavi
  6. liatri ciantavan

Future

  1. mi ciantiò
  2. ti ti ciantiæ
  3. o/a ciantià
  4. niatri ciantiemo
  5. viatri ciantiei
  6. liatri ciantian

Subjunctive

Present

  1. che mi ciante
  2. che ti ti cianti
  3. che lê o/a ciante
  4. che niatri ciantemmo
  5. che viatri ciantæ
  6. che liatri ciantan

Imperfect

  1. che mi ciantesse
  2. che ti ti ciantesci
  3. che lê o/a ciantesse
  4. che niatri ciantescimo
  5. che viatri ciantesci
  6. che liatri ciantessan

Conditional

  1. mi ciantieiva/ciantiæ
  2. ti ti ciantiësci
  3. o/a ciantieiva/ciantiæ
  4. niatri ciantiëscimo
  5. viatri ciantiësci
  6. liatri ciantieivan/ciantiæn

Imperative

  1. cianta ti!
  2. ciantemmo niatri!
  3. ciantæ viatri!

Past participle

  1. m. s. ciantou
  2. m. p. ciantæ
  3. f. s. ciantâ
  4. f. p. ciantæ

Gerund

  1. ciantando
lasciâ

Indicative

Present

  1. mi lascio
  2. ti ti lasci
  3. o/a lascia
  4. niatri lascemmo
  5. viatri lasciæ
  6. liatri lascian

Imperfect

  1. mi lasciava
  2. ti ti lasciavi
  3. o/a lasciava
  4. niatri lasciavimo
  5. viatri lasciavi
  6. liatri lasciavan

Future

  1. mi lasciò
  2. ti ti lasciæ
  3. o/a lascià
  4. niatri lasciemo
  5. viatri lasciei
  6. liatri lascian

Subjunctive

Present

  1. che mi lasce
  2. che ti ti lasci
  3. che lê o/a lasce
  4. che niatri lascemmo
  5. che viatri lasciæ
  6. che liatri lascian

Imperfect

  1. che mi lascesse
  2. che ti ti lascesci
  3. che lê o/a lascesse
  4. che niatri lascescimo
  5. che viatri lascesci
  6. che liatri lascessan

Conditional

  1. mi lascieiva/lasciæ
  2. ti ti lasciësci
  3. o/a lascieiva/lasciæ
  4. niatri lasciëscimo
  5. viatri lasciësci
  6. liatri lascieivan/lasciæn

Imperative

  1. lascia ti!
  2. lascemmo niatri!
  3. lasciæ viatri!

Past participle

  1. m. s. lasciou
  2. m. p. lasciæ
  3. f. s. lasciâ
  4. f. p. lasciæ

Gerund

  1. lasciando