Council for Ligurian Linguistic Heritage

Ligurian Council

DEIZE

Italian-Ligurian (Genoese) dictionary

domandare

tr. v.
  1. chiedere per ottenere risposta

    domandâ [dumaŋˈdaː]

    acciammâ [atʃaˈmaː] (var. ciammâ)1

    mi hanno domandato il nome

    m’an domandou o nomme

    mi hai chiesto l’ora?

    ti m’æ domandou l’oa?

  2. chiedere per ottenere qcs.

    domandâ [dumaŋˈdaː]

    gli ho domandato un favore importante

    gh’ò domandou un piaxei importante

    mia moglie ha domandato un bicchiere d’acqua al barista

    mæ moggê a l’à domandou un gòtto d’ægua a-o buteghinê

  3. richiedere, esigere

    voei [ˈvwej]

    è uno sport che domanda agilità e concentrazione

    sto spòrt o veu de l’agilitæ e de stâ concentræ

  4. esigere un compenso

    acciammâ [atʃaˈmaː] (var. ciammâ)1

    quanto ti hanno domandato per riparare le scarpe?

    quante t’an ciammou pe dâ recatto a-e scarpe?

domandarsi

pron. v.
  1. chiedersi

    domandâse [dumaŋˈdaːse]

    mi domando cosa voglia da me

    me domando cös’o veu da mi

Learn more

1. Prothesis of [a]- in verbs and nouns

In Genoese, the prothesis – that is, the addition in initial position – of a vowel [a]- is particularly frequent in many verbal forms. These verbs may therefore occur in double form, for example: arregordâ [areɡurˈdaː] ~ regordâ [reɡurˈdaː] “to remember”; addeuviâ [adøːˈvjaː] ~ deuviâ [døːˈvjaː] “to use”; allevâ [aleˈvaː] ~ levâ [leˈvaː] “to remove, take away”; ammiâ [aˈmjaː] ~ miâ [ˈmjaː] “to look”; arrecheugge [areˈkødʒˑe] ~ recheugge [reˈkødʒˑe] “to gather, collect”. Although this phenomenon may originally have had an intensifying function, in practice both forms—with or without the initial vowel—are equivalent and entail no difference in meaning. The phenomenon also affects some deverbal nouns, such as arregòrdo [areˈɡɔːrdu] ~ regòrdo [reˈɡɔːrdu] “memory”, allevamacce [ale(ː)vaˈmatʃˑe] ~ levamacce [ale(ː)vaˈmatʃˑe] “stain remover”, or arrecuggeita [arekyˈdʒejta] ~ recuggeita [rekyˈdʒejta] “collection”. In these cases as well, the two forms normally do not imply any difference in meaning. In DEIZE, forms with or without [a]- prothesis are lemmatized under the variant considered most frequent in general usage.

Conjugations

acciammâ

Indicative

Present

  1. mi acciammo
  2. ti t’acciammi
  3. o/a l’acciamma
  4. niatri acciammemmo
  5. viatri acciammæ
  6. liatri acciamman

Imperfect

  1. mi acciammava
  2. ti t’acciammavi
  3. o/a l’acciammava
  4. niatri acciammavimo
  5. viatri acciammavi
  6. liatri acciammavan

Future

  1. mi acciammiò
  2. ti t’acciammiæ
  3. o/a l’acciammià
  4. niatri acciammiemo
  5. viatri acciammiei
  6. liatri acciammian

Subjunctive

Present

  1. che mi acciamme
  2. che ti t’acciammi
  3. che lê o/a l’acciamme
  4. che niatri acciammemmo
  5. che viatri acciammæ
  6. che liatri acciamman

Imperfect

  1. che mi acciammesse
  2. che ti t’acciammesci
  3. che lê o/a l’acciammesse
  4. che niatri acciammescimo
  5. che viatri acciammesci
  6. che liatri acciammessan

Conditional

  1. mi acciammieiva/acciammiæ
  2. ti t’acciammiësci
  3. o/a l’acciammieiva/acciammiæ
  4. niatri acciammiëscimo
  5. viatri acciammiësci
  6. liatri acciammieivan/acciammiæn

Imperative

  1. acciamma ti!
  2. acciammemmo niatri!
  3. acciammæ viatri!

Past participle

  1. m. s. acciammou
  2. m. p. acciammæ
  3. f. s. acciammâ
  4. f. p. acciammæ

Gerund

  1. acciammando
domandâ

Indicative

Present

  1. mi domando
  2. ti ti domandi
  3. o/a domanda
  4. niatri domandemmo
  5. viatri domandæ
  6. liatri domandan

Imperfect

  1. mi domandava
  2. ti ti domandavi
  3. o/a domandava
  4. niatri domandavimo
  5. viatri domandavi
  6. liatri domandavan

Future

  1. mi domandiò
  2. ti ti domandiæ
  3. o/a domandià
  4. niatri domandiemo
  5. viatri domandiei
  6. liatri domandian

Subjunctive

Present

  1. che mi domande
  2. che ti ti domandi
  3. che lê o/a domande
  4. che niatri domandemmo
  5. che viatri domandæ
  6. che liatri domandan

Imperfect

  1. che mi domandesse
  2. che ti ti domandesci
  3. che lê o/a domandesse
  4. che niatri domandescimo
  5. che viatri domandesci
  6. che liatri domandessan

Conditional

  1. mi domandieiva/domandiæ
  2. ti ti domandiësci
  3. o/a domandieiva/domandiæ
  4. niatri domandiëscimo
  5. viatri domandiësci
  6. liatri domandieivan/domandiæn

Imperative

  1. domanda ti!
  2. domandemmo niatri!
  3. domandæ viatri!

Past participle

  1. m. s. domandou
  2. m. p. domandæ
  3. f. s. domandâ
  4. f. p. domandæ

Gerund

  1. domandando
voei

Indicative

Present

  1. mi veuggio
  2. ti ti veu
  3. o/a veu
  4. niatri voemmo/voemo
  5. viatri voei
  6. liatri veuan

Imperfect

  1. mi voeiva
  2. ti ti voeivi
  3. o/a voeiva
  4. niatri voeivimo
  5. viatri voeivi
  6. liatri voeivan

Future

  1. mi vorriò
  2. ti ti vorriæ
  3. o/a vorrià
  4. niatri vorriemo
  5. viatri vorriei
  6. liatri vorrian

Subjunctive

Present

  1. che mi veugge
  2. che ti ti veuggi
  3. che lê o/a veugge
  4. che niatri voemmo/voemo
  5. che viatri voei
  6. che liatri veuggian

Imperfect

  1. che mi voesse/voëse
  2. che ti ti voesci/voësci
  3. che lê o/a voesse/voëse
  4. che niatri voescimo/voëscimo
  5. che viatri voesci/voësci
  6. che liatri voessan/voësan

Conditional

  1. mi vorrieiva/vorriæ
  2. ti ti vorriësci
  3. o/a vorrieiva/vorriæ
  4. niatri vorriëscimo
  5. viatri vorriësci
  6. liatri vorrieivan/vorriæn

Imperative

  1. veuggi ti!
  2. voemmo/voemo niatri!
  3. voei viatri!

Past participle

  1. m. s. vosciuo
  2. m. p. vosciui
  3. f. s. vosciua
  4. f. p. vosciue

Gerund

  1. voendo

Multi-word expressions

domandare scusa.