DEIZE
ritirare
-
tirare indietro arretiâ
[areˈtjaː] (var. retiâ)1 ha ritirato la mano dal fuoco
o l’à arretiou a man d’in sciô feugo
-
prelevare arretiâ
[areˈtjaː] (var. retiâ)1 sono andata a ritirare la lettera in posta
son anæta à arretiâ a lettia in pòsta
ritirarsi
-
retrocedere arretiâse
[areˈtjaːse] (var. retiâse)1 -
tirarsi indietro, abbandonare qcs. arretiâse
[areˈtjaːse] (var. retiâse)1 abbandonâ
[abaŋduˈnaː] i soldati si ritirano dal fronte
i sordatti s’arretian da-o fronte
-
scostarsi arrösâse
[arɔːˈzaːse] la folla si è ritirata per farli passare
e gente s’en arrösæ pe lasciâli passâ
Per saperne di più
1. Prostesi di [a]- in verbi e sostantivi
In genovese è particolarmente frequente la prostesi – cioè l’aggiunta in posizione iniziale – di una vocale
Coniugazioni
abbandonâ
Indicativo
Presente
- mi abbandoño
- ti t’abbandoñi
- lê o/a l’abbandoña
- niatri abbandonemmo
- viatri abbandonæ
- liatri abbandoñan
Imperfetto
- mi abbandonava
- ti t’abbandonavi
- lê o/a l’abbandonava
- niatri abbandonavimo
- viatri abbandonavi
- liatri abbandonavan
Futuro
- mi abbandoniò
- ti t’abbandoniæ
- lê o/a l’abbandonià
- niatri abbandoniemo
- viatri abbandoniei
- liatri abbandonian
Congiuntivo
Presente
- che mi abbandoñe
- che ti t’abbandoñi
- che lê o/a l’abbandoñe
- che niatri abbandonemmo
- che viatri abbandonæ
- che liatri abbandoñan
Imperfetto
- che mi abbandonesse
- che ti t’abbandonesci
- che lê o/a l’abbandonesse
- che niatri abbandonescimo
- che viatri abbandonesci
- che liatri abbandonessan
Condizionale
- mi abbandonieiva/abbandoniæ
- ti t’abbandoniësci
- lê o/a l’abbandonieiva/abbandoniæ
- niatri abbandoniëscimo
- viatri abbandoniësci
- liatri abbandonieivan/abbandoniæn
Imperativo
- abbandoña ti!
- abbandonemmo niatri!
- abbandonæ viatri!
Participio passato
- m. s. abbandonou
- m. p. abbandonæ
- f. s. abbandonâ
- f. p. abbandonæ
Gerundio
- abbandonando
arretiâ
Indicativo
Presente
- mi arretio
- ti t’arretii
- lê o/a l’arretia
- niatri arretiemmo/arretiemo
- viatri arretiæ
- liatri arretian
Imperfetto
- mi arretiava
- ti t’arretiavi
- lê o/a l’arretiava
- niatri arretiavimo
- viatri arretiavi
- liatri arretiavan
Futuro
- mi arretiò
- ti t’arretiæ
- lê o/a l’arretià
- niatri arretiemo
- viatri arretiei
- liatri arretian
Congiuntivo
Presente
- che mi arretie
- che ti t’arretii
- che lê o/a l’arretie
- che niatri arretiemmo/arretiemo
- che viatri arretiæ
- che liatri arretian
Imperfetto
- che mi arretiesse
- che ti t’arretiesci
- che lê o/a l’arretiesse
- che niatri arretiescimo
- che viatri arretiesci
- che liatri arretiessan
Condizionale
- mi arretieiva/arretiæ
- ti t’arretiësci
- lê o/a l’arretieiva/arretiæ
- niatri arretiëscimo
- viatri arretiësci
- liatri arretieivan/arretiæn
Imperativo
- arretia ti!
- arretiemmo/arretiemo niatri!
- arretiæ viatri!
Participio passato
- m. s. arretiou
- m. p. arretiæ
- f. s. arretiâ
- f. p. arretiæ
Gerundio
- arretiando