Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Dizionario italiano-genovese

aggiornare

v. tr.
  1. rinnovare

    mette à giorno [ˈmetˑaː ˈdʒuːrnu]

    hai aggiornato la lista degli invitati?

    t’æ misso à giorno a lista di conviæ?

  2. informare

    informâ [iŋfurˈmaː]

    avvisâ [aviˈzaː]

  3. rimandare, differire

    postiçipâ [pustisiˈpaː]

    remandâ [remaŋˈdaː] (var. rimandâ)1

    dilaçionâ [dilasjuˈnaː]

    bisogna aggiornare l’incontro

    beseugna che postiçipemmo l’incontro

Per saperne di più

1. Prefissi de-, des- e re-

Come riportato da E. G. Parodi, Studj Liguri, in «Archivio glottologico italiano», xiv, 1896, i prefissi genovesi de-, des- e re- hanno perso la -e- e preso la -i- a causa dell’influenza dell’italiano. Da molti decenni a questa parte infatti difende, discorrî, risponde, ecc. hanno preso il posto di defende, descorrî, responde, ecc. nella lingua parlata. Le forme in -e- sono comunque ancora ampiamente attestate nella lingua scritta letteraria. In questo dizionario, stanti le finalità principalmente didattiche che lo animano (volte anche al recupero di alcune fra le forme più genuine, qualora incontrino l’interesse dell’utenza), si è scelto di riportare esclusivamente le forme in -e-. Le forme “italianizzate” in -i- sono comunque da considerarsi perfettamente legittime.

Coniugazioni

avvisâ

Indicativo

Presente

  1. mi avviso
  2. ti t’avvisi
  3. o/a l’avvisa
  4. niatri avvisemmo
  5. viatri avvisæ
  6. liatri avvisan

Imperfetto

  1. mi avvisava
  2. ti t’avvisavi
  3. o/a l’avvisava
  4. niatri avvisavimo
  5. viatri avvisavi
  6. liatri avvisavan

Futuro

  1. mi avvisiò
  2. ti t’avvisiæ
  3. o/a l’avvisià
  4. niatri avvisiemo
  5. viatri avvisiei
  6. liatri avvisian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi avvise
  2. che ti t’avvisi
  3. che lê o/a l’avvise
  4. che niatri avvisemmo
  5. che viatri avvisæ
  6. che liatri avvisan

Imperfetto

  1. che mi avvisesse
  2. che ti t’avvisesci
  3. che lê o/a l’avvisesse
  4. che niatri avvisescimo
  5. che viatri avvisesci
  6. che liatri avvisessan

Condizionale

  1. mi avvisieiva/avvisiæ
  2. ti t’avvisiësci
  3. o/a l’avvisieiva/avvisiæ
  4. niatri avvisiëscimo
  5. viatri avvisiësci
  6. liatri avvisieivan/avvisiæn

Imperativo

  1. avvisa ti!
  2. avvisemmo niatri!
  3. avvisæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. avvisou
  2. m. p. avvisæ
  3. f. s. avvisâ
  4. f. p. avvisæ

Gerundio

  1. avvisando
dilaçionâ

Indicativo

Presente

  1. mi dilaçioño
  2. ti ti dilaçioñi
  3. o/a dilaçioña
  4. niatri dilaçionemmo
  5. viatri dilaçionæ
  6. liatri dilaçioñan

Imperfetto

  1. mi dilaçionava
  2. ti ti dilaçionavi
  3. o/a dilaçionava
  4. niatri dilaçionavimo
  5. viatri dilaçionavi
  6. liatri dilaçionavan

Futuro

  1. mi dilaçioniò
  2. ti ti dilaçioniæ
  3. o/a dilaçionià
  4. niatri dilaçioniemo
  5. viatri dilaçioniei
  6. liatri dilaçionian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi dilaçioñe
  2. che ti ti dilaçioñi
  3. che lê o/a dilaçioñe
  4. che niatri dilaçionemmo
  5. che viatri dilaçionæ
  6. che liatri dilaçioñan

Imperfetto

  1. che mi dilaçionesse
  2. che ti ti dilaçionesci
  3. che lê o/a dilaçionesse
  4. che niatri dilaçionescimo
  5. che viatri dilaçionesci
  6. che liatri dilaçionessan

Condizionale

  1. mi dilaçionieiva/dilaçioniæ
  2. ti ti dilaçioniësci
  3. o/a dilaçionieiva/dilaçioniæ
  4. niatri dilaçioniëscimo
  5. viatri dilaçioniësci
  6. liatri dilaçionieivan/dilaçioniæn

Imperativo

  1. dilaçioña ti!
  2. dilaçionemmo niatri!
  3. dilaçionæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. dilaçionou
  2. m. p. dilaçionæ
  3. f. s. dilaçionâ
  4. f. p. dilaçionæ

Gerundio

  1. dilaçionando
informâ

Indicativo

Presente

  1. mi informo
  2. ti t’informi
  3. o/a l’informa
  4. niatri informemmo
  5. viatri informæ
  6. liatri informan

Imperfetto

  1. mi informava
  2. ti t’informavi
  3. o/a l’informava
  4. niatri informavimo
  5. viatri informavi
  6. liatri informavan

Futuro

  1. mi informiò
  2. ti t’informiæ
  3. o/a l’informià
  4. niatri informiemo
  5. viatri informiei
  6. liatri informian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi informe
  2. che ti t’informi
  3. che lê o/a l’informe
  4. che niatri informemmo
  5. che viatri informæ
  6. che liatri informan

Imperfetto

  1. che mi informesse
  2. che ti t’informesci
  3. che lê o/a l’informesse
  4. che niatri informescimo
  5. che viatri informesci
  6. che liatri informessan

Condizionale

  1. mi informieiva/informiæ
  2. ti t’informiësci
  3. o/a l’informieiva/informiæ
  4. niatri informiëscimo
  5. viatri informiësci
  6. liatri informieivan/informiæn

Imperativo

  1. informa ti!
  2. informemmo niatri!
  3. informæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. informou
  2. m. p. informæ
  3. f. s. informâ
  4. f. p. informæ

Gerundio

  1. informando
mette

Indicativo

Presente

  1. mi metto
  2. ti ti metti
  3. o/a mette
  4. niatri mettemmo
  5. viatri mettei
  6. liatri mettan

Imperfetto

  1. mi metteiva
  2. ti ti metteivi
  3. o/a metteiva
  4. niatri metteivimo
  5. viatri metteivi
  6. liatri metteivan

Futuro

  1. mi mettiò
  2. ti ti mettiæ
  3. o/a mettià
  4. niatri mettiemo
  5. viatri mettiei
  6. liatri mettian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi mette
  2. che ti ti metti
  3. che lê o/a mette
  4. che niatri mettemmo
  5. che viatri mettei
  6. che liatri mettan

Imperfetto

  1. che mi mettesse
  2. che ti ti mettesci
  3. che lê o/a mettesse
  4. che niatri mettescimo
  5. che viatri mettesci
  6. che liatri mettessan

Condizionale

  1. mi mettieiva/mettiæ
  2. ti ti mettiësci
  3. o/a mettieiva/mettiæ
  4. niatri mettiëscimo
  5. viatri mettiësci
  6. liatri mettieivan/mettiæn

Imperativo

  1. metti ti!
  2. mettemmo niatri!
  3. mettei viatri!

Participio passato

  1. m. s. misso
  2. m. p. missi
  3. f. s. missa
  4. f. p. misse

Gerundio

  1. mettendo
postiçipâ

Indicativo

Presente

  1. mi postiçipo
  2. ti ti postiçipi
  3. o/a postiçipa
  4. niatri postiçipemmo
  5. viatri postiçipæ
  6. liatri postiçipan

Imperfetto

  1. mi postiçipava
  2. ti ti postiçipavi
  3. o/a postiçipava
  4. niatri postiçipavimo
  5. viatri postiçipavi
  6. liatri postiçipavan

Futuro

  1. mi postiçipiò
  2. ti ti postiçipiæ
  3. o/a postiçipià
  4. niatri postiçipiemo
  5. viatri postiçipiei
  6. liatri postiçipian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi postiçipe
  2. che ti ti postiçipi
  3. che lê o/a postiçipe
  4. che niatri postiçipemmo
  5. che viatri postiçipæ
  6. che liatri postiçipan

Imperfetto

  1. che mi postiçipesse
  2. che ti ti postiçipesci
  3. che lê o/a postiçipesse
  4. che niatri postiçipescimo
  5. che viatri postiçipesci
  6. che liatri postiçipessan

Condizionale

  1. mi postiçipieiva/postiçipiæ
  2. ti ti postiçipiësci
  3. o/a postiçipieiva/postiçipiæ
  4. niatri postiçipiëscimo
  5. viatri postiçipiësci
  6. liatri postiçipieivan/postiçipiæn

Imperativo

  1. postiçipa ti!
  2. postiçipemmo niatri!
  3. postiçipæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. postiçipou
  2. m. p. postiçipæ
  3. f. s. postiçipâ
  4. f. p. postiçipæ

Gerundio

  1. postiçipando
remandâ

Indicativo

Presente

  1. mi remando
  2. ti ti remandi
  3. o/a remanda
  4. niatri remandemmo
  5. viatri remandæ
  6. liatri remandan

Imperfetto

  1. mi remandava
  2. ti ti remandavi
  3. o/a remandava
  4. niatri remandavimo
  5. viatri remandavi
  6. liatri remandavan

Futuro

  1. mi remandiò
  2. ti ti remandiæ
  3. o/a remandià
  4. niatri remandiemo
  5. viatri remandiei
  6. liatri remandian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi remande
  2. che ti ti remandi
  3. che lê o/a remande
  4. che niatri remandemmo
  5. che viatri remandæ
  6. che liatri remandan

Imperfetto

  1. che mi remandesse
  2. che ti ti remandesci
  3. che lê o/a remandesse
  4. che niatri remandescimo
  5. che viatri remandesci
  6. che liatri remandessan

Condizionale

  1. mi remandieiva/remandiæ
  2. ti ti remandiësci
  3. o/a remandieiva/remandiæ
  4. niatri remandiëscimo
  5. viatri remandiësci
  6. liatri remandieivan/remandiæn

Imperativo

  1. remanda ti!
  2. remandemmo niatri!
  3. remandæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. remandou
  2. m. p. remandæ
  3. f. s. remandâ
  4. f. p. remandæ

Gerundio

  1. remandando