DEIZE
muovere
-
mettere in movimento, spostare mesciâ
[meˈʃaː] smettila di muovere la sedia!
ciantila de mesciâ a carrega!
ha mosso la torre sulla scacchiera
a l’à mesciou o ròcco in sciâ scacchea
-
indurre a fare qcs. portâ
[purˈtaː] il desiderio di giustizia lo ha mosso ad agire
o dexidëio de giustiçia o l’à portou à agî
-
suscitare sentimenti, reazioni e sim. in qcn. mette (qcs.) (à qcn.)
[ˈmetˑe] la sua storia mi ha mosso a compassione
a seu stöia a m’à misso compascion
-
formulare una critica, un’osservazione e sim. fâ
[ˈfaː] gli ha mosso una critica severa
o gh’à fæto unna critica dua
muoversi
-
spostarsi, mettersi o essere in moto mesciâse
[meˈʃaːse] non muovetevi!
no stæ à mesciâve!
le foglie si muovono al vento
e feugge se mescian co-o vento
-
sbrigarsi mesciâse
[meˈʃaːse] muovetevi che è già sera!
mesciæve che l’é za seia!
Coniugazioni
fâ
Indicativo
Presente
- mi fasso
- ti ti fæ
- lê o/a fa
- niatri femmo
- viatri fæ
- liatri fan
Imperfetto
- mi fava/faxeiva
- ti ti favi/faxeivi
- lê o/a fava/faxeiva
- niatri favimo/faxeivimo
- viatri favi/faxeivi
- liatri favan/faxeivan
Futuro
- mi faiò
- ti ti faiæ
- lê o/a faià
- niatri faiemo
- viatri faiei
- liatri faian
Congiuntivo
Presente
- che mi fasse
- che ti ti fasci
- che lê o/a fasse
- che niatri femmo
- che viatri fæ
- che liatri fassan
Imperfetto
- che mi fesse
- che ti ti fesci
- che lê o/a fesse
- che niatri fescimo
- che viatri fesci
- che liatri fessan
Condizionale
- mi faieiva/faiæ
- ti ti faiësci
- lê o/a faieiva/faiæ
- niatri faiëscimo
- viatri faiësci
- liatri faieivan/faiæn
Imperativo
- fanni ti!
- femmo niatri!
- fæ viatri!
Participio passato
- m. s. fæto
- m. p. fæti
- f. s. fæta
- f. p. fæte
Gerundio
- fando/faxendo
mesciâ
Indicativo
Presente
- mi mescio
- ti ti mesci
- lê o/a mescia
- niatri mescemmo
- viatri mesciæ
- liatri mescian
Imperfetto
- mi mesciava
- ti ti mesciavi
- lê o/a mesciava
- niatri mesciavimo
- viatri mesciavi
- liatri mesciavan
Futuro
- mi mesciò
- ti ti mesciæ
- lê o/a mescià
- niatri mesciemo
- viatri mesciei
- liatri mescian
Congiuntivo
Presente
- che mi mesce
- che ti ti mesci
- che lê o/a mesce
- che niatri mescemmo
- che viatri mesciæ
- che liatri mescian
Imperfetto
- che mi mescesse
- che ti ti mescesci
- che lê o/a mescesse
- che niatri mescescimo
- che viatri mescesci
- che liatri mescessan
Condizionale
- mi mescieiva/mesciæ
- ti ti mesciësci
- lê o/a mescieiva/mesciæ
- niatri mesciëscimo
- viatri mesciësci
- liatri mescieivan/mesciæn
Imperativo
- mescia ti!
- mescemmo niatri!
- mesciæ viatri!
Participio passato
- m. s. mesciou
- m. p. mesciæ
- f. s. mesciâ
- f. p. mesciæ
Gerundio
- mesciando
mette
Indicativo
Presente
- mi metto
- ti ti metti
- lê o/a mette
- niatri mettemmo
- viatri mettei
- liatri mettan
Imperfetto
- mi metteiva
- ti ti metteivi
- lê o/a metteiva
- niatri metteivimo
- viatri metteivi
- liatri metteivan
Futuro
- mi mettiò
- ti ti mettiæ
- lê o/a mettià
- niatri mettiemo
- viatri mettiei
- liatri mettian
Congiuntivo
Presente
- che mi mette
- che ti ti metti
- che lê o/a mette
- che niatri mettemmo
- che viatri mettei
- che liatri mettan
Imperfetto
- che mi mettesse
- che ti ti mettesci
- che lê o/a mettesse
- che niatri mettescimo
- che viatri mettesci
- che liatri mettessan
Condizionale
- mi mettieiva/mettiæ
- ti ti mettiësci
- lê o/a mettieiva/mettiæ
- niatri mettiëscimo
- viatri mettiësci
- liatri mettieivan/mettiæn
Imperativo
- metti ti!
- mettemmo niatri!
- mettei viatri!
Participio passato
- m. s. misso
- m. p. missi
- f. s. missa
- f. p. misse
Gerundio
- mettendo
portâ
Indicativo
Presente
- mi pòrto
- ti ti pòrti
- lê o/a pòrta
- niatri portemmo
- viatri portæ
- liatri pòrtan
Imperfetto
- mi portava
- ti ti portavi
- lê o/a portava
- niatri portavimo
- viatri portavi
- liatri portavan
Futuro
- mi portiò
- ti ti portiæ
- lê o/a portià
- niatri portiemo
- viatri portiei
- liatri portian
Congiuntivo
Presente
- che mi pòrte
- che ti ti pòrti
- che lê o/a pòrte
- che niatri portemmo
- che viatri portæ
- che liatri pòrtan
Imperfetto
- che mi portesse
- che ti ti portesci
- che lê o/a portesse
- che niatri portescimo
- che viatri portesci
- che liatri portessan
Condizionale
- mi portieiva/portiæ
- ti ti portiësci
- lê o/a portieiva/portiæ
- niatri portiëscimo
- viatri portiësci
- liatri portieivan/portiæn
Imperativo
- pòrta ti!
- portemmo niatri!
- portæ viatri!
Participio passato
- m. s. portou
- m. p. portæ
- f. s. portâ
- f. p. portæ
Gerundio
- portando