DEIZE
turbare
-
mettere qcn. in agitazione sciätâ
[ʃaːˈtaː] conturbâ
[kuŋtyrˈbaː] gli ospiti erano turbati dalla lite nata durante la cena
i invitæ ean sciätæ da-a rattella stæta scciuppâ durante a çeña
la presenza dell’ex fidanzato la turba visibilmente
se vedde che a presensa do passou galante a â sciäta
-
disturbare il regolare svolgimento di qcs. desturbâ
[destyrˈbaː] (var. disturbâ)1 il politico è stato accusato di aver cercato di turbare le indagini
o politico o l’é stæto accaxonou d’avei çercou de desturbâ e investigaçioin
turbarsi
-
meteor. rannuvolarsi accabannâse
[akabaˈnaːse] -
marin. di mare: agitarsi remesciâse
[remeˈʃaːse]
Per saperne di più
1. Prefissi de-, des- e re-
Come riportato da E. G. Parodi, Studj Liguri, in «Archivio glottologico italiano», xiv, 1896, i prefissi genovesi de-, des- e re- hanno perso la -e- e preso la -i- a causa dell’influenza dell’italiano. Da molti decenni a questa parte infatti difende, discorrî, risponde, ecc. hanno preso il posto di defende, descorrî, responde, ecc. nella lingua parlata. Le forme in -e- sono comunque ancora ampiamente attestate nella lingua scritta letteraria. In questo dizionario, stanti le finalità principalmente didattiche che lo animano (volte anche al recupero di alcune fra le forme più genuine, qualora incontrino l’interesse dell’utenza), si è scelto di riportare esclusivamente le forme in -e-. Le forme “italianizzate” in -i- sono comunque da considerarsi perfettamente legittime.
Coniugazioni
accabannâ
Indicativo
Presente
- mi accabanno
- ti t’accabanni
- lê o/a l’accabanna
- niatri accabannemmo
- viatri accabannæ
- liatri accabannan
Imperfetto
- mi accabannava
- ti t’accabannavi
- lê o/a l’accabannava
- niatri accabannavimo
- viatri accabannavi
- liatri accabannavan
Futuro
- mi accabanniò
- ti t’accabanniæ
- lê o/a l’accabannià
- niatri accabanniemo
- viatri accabanniei
- liatri accabannian
Congiuntivo
Presente
- che mi accabanne
- che ti t’accabanni
- che lê o/a l’accabanne
- che niatri accabannemmo
- che viatri accabannæ
- che liatri accabannan
Imperfetto
- che mi accabannesse
- che ti t’accabannesci
- che lê o/a l’accabannesse
- che niatri accabannescimo
- che viatri accabannesci
- che liatri accabannessan
Condizionale
- mi accabannieiva/accabanniæ
- ti t’accabanniësci
- lê o/a l’accabannieiva/accabanniæ
- niatri accabanniëscimo
- viatri accabanniësci
- liatri accabannieivan/accabanniæn
Imperativo
- accabanna ti!
- accabannemmo niatri!
- accabannæ viatri!
Participio passato
- m. s. accabannou
- m. p. accabannæ
- f. s. accabannâ
- f. p. accabannæ
Gerundio
- accabannando
conturbâ
Indicativo
Presente
- mi conturbo
- ti ti conturbi
- lê o/a conturba
- niatri conturbemmo
- viatri conturbæ
- liatri conturban
Imperfetto
- mi conturbava
- ti ti conturbavi
- lê o/a conturbava
- niatri conturbavimo
- viatri conturbavi
- liatri conturbavan
Futuro
- mi conturbiò
- ti ti conturbiæ
- lê o/a conturbià
- niatri conturbiemo
- viatri conturbiei
- liatri conturbian
Congiuntivo
Presente
- che mi conturbe
- che ti ti conturbi
- che lê o/a conturbe
- che niatri conturbemmo
- che viatri conturbæ
- che liatri conturban
Imperfetto
- che mi conturbesse
- che ti ti conturbesci
- che lê o/a conturbesse
- che niatri conturbescimo
- che viatri conturbesci
- che liatri conturbessan
Condizionale
- mi conturbieiva/conturbiæ
- ti ti conturbiësci
- lê o/a conturbieiva/conturbiæ
- niatri conturbiëscimo
- viatri conturbiësci
- liatri conturbieivan/conturbiæn
Imperativo
- conturba ti!
- conturbemmo niatri!
- conturbæ viatri!
Participio passato
- m. s. conturbou
- m. p. conturbæ
- f. s. conturbâ
- f. p. conturbæ
Gerundio
- conturbando
desturbâ
Indicativo
Presente
- mi desturbo
- ti ti desturbi
- lê o/a desturba
- niatri desturbemmo
- viatri desturbæ
- liatri desturban
Imperfetto
- mi desturbava
- ti ti desturbavi
- lê o/a desturbava
- niatri desturbavimo
- viatri desturbavi
- liatri desturbavan
Futuro
- mi desturbiò
- ti ti desturbiæ
- lê o/a desturbià
- niatri desturbiemo
- viatri desturbiei
- liatri desturbian
Congiuntivo
Presente
- che mi desturbe
- che ti ti desturbi
- che lê o/a desturbe
- che niatri desturbemmo
- che viatri desturbæ
- che liatri desturban
Imperfetto
- che mi desturbesse
- che ti ti desturbesci
- che lê o/a desturbesse
- che niatri desturbescimo
- che viatri desturbesci
- che liatri desturbessan
Condizionale
- mi desturbieiva/desturbiæ
- ti ti desturbiësci
- lê o/a desturbieiva/desturbiæ
- niatri desturbiëscimo
- viatri desturbiësci
- liatri desturbieivan/desturbiæn
Imperativo
- desturba ti!
- desturbemmo niatri!
- desturbæ viatri!
Participio passato
- m. s. desturbou
- m. p. desturbæ
- f. s. desturbâ
- f. p. desturbæ
Gerundio
- desturbando
remesciâ
Indicativo
Presente
- mi remescio
- ti ti remesci
- lê o/a remescia
- niatri remescemmo
- viatri remesciæ
- liatri remescian
Imperfetto
- mi remesciava
- ti ti remesciavi
- lê o/a remesciava
- niatri remesciavimo
- viatri remesciavi
- liatri remesciavan
Futuro
- mi remesciò
- ti ti remesciæ
- lê o/a remescià
- niatri remesciemo
- viatri remesciei
- liatri remescian
Congiuntivo
Presente
- che mi remesce
- che ti ti remesci
- che lê o/a remesce
- che niatri remescemmo
- che viatri remesciæ
- che liatri remescian
Imperfetto
- che mi remescesse
- che ti ti remescesci
- che lê o/a remescesse
- che niatri remescescimo
- che viatri remescesci
- che liatri remescessan
Condizionale
- mi remescieiva/remesciæ
- ti ti remesciësci
- lê o/a remescieiva/remesciæ
- niatri remesciëscimo
- viatri remesciësci
- liatri remescieivan/remesciæn
Imperativo
- remescia ti!
- remescemmo niatri!
- remesciæ viatri!
Participio passato
- m. s. remesciou
- m. p. remesciæ
- f. s. remesciâ
- f. p. remesciæ
Gerundio
- remesciando
sciätâ
Indicativo
Presente
- mi sciato
- ti ti sciati
- lê o/a sciata
- niatri sciätemmo
- viatri sciätæ
- liatri sciatan
Imperfetto
- mi sciätava
- ti ti sciätavi
- lê o/a sciätava
- niatri sciätavimo
- viatri sciätavi
- liatri sciätavan
Futuro
- mi sciätiò
- ti ti sciätiæ
- lê o/a sciätià
- niatri sciätiemo
- viatri sciätiei
- liatri sciätian
Congiuntivo
Presente
- che mi sciate
- che ti ti sciati
- che lê o/a sciate
- che niatri sciätemmo
- che viatri sciätæ
- che liatri sciatan
Imperfetto
- che mi sciätesse
- che ti ti sciätesci
- che lê o/a sciätesse
- che niatri sciätescimo
- che viatri sciätesci
- che liatri sciätessan
Condizionale
- mi sciätieiva/sciätiæ
- ti ti sciätiësci
- lê o/a sciätieiva/sciätiæ
- niatri sciätiëscimo
- viatri sciätiësci
- liatri sciätieivan/sciätiæn
Imperativo
- sciata ti!
- sciätemmo niatri!
- sciätæ viatri!
Participio passato
- m. s. sciätou
- m. p. sciätæ
- f. s. sciätâ
- f. p. sciätæ
Gerundio
- sciätando