DEIZE
affacciare
-
mettere in vista, esporre mostrâ
[musˈtraː] exibî
[eʒiˈbiː] ha affacciato un sorriso ironico
o l’à mostrou un fattoriso irònico
affacciarsi
-
sporgersi da una finestra o sim. avansâse
[avaŋˈsaːse] fâse
[ˈfaːse] ho sentito un colpo di fucile e mi sono affacciato alla finestra
ò sentio un tio de scceuppo e me son avansou da-o barcon
-
essere rivolto verso qcs. ammiâ
[aˈmjaː] (var. miâ)1 la finestra della cucina si affaccia sul mare
o barcon da coxiña o l’ammia in sciô mâ
Pe saveine de ciù
1. Pròstexi de [a]- in verbi e sostantivi
In zeneise a pròstexi – saiva à dî l’azzonta in poxiçion iniçiale – de unna vocale
Coniugaçioin
ammiâ
Indicativo
Presente
- mi ammio
- ti t’ammii
- lê o/a l’ammia
- niatri ammiemmo/ammiemo
- viatri ammiæ
- liatri ammian
Imperfetto
- mi ammiava
- ti t’ammiavi
- lê o/a l’ammiava
- niatri ammiavimo
- viatri ammiavi
- liatri ammiavan
Futuo
- mi ammiò
- ti t’ammiæ
- lê o/a l’ammià
- niatri ammiemo
- viatri ammiei
- liatri ammian
Conzontivo
Presente
- che mi ammie
- che ti t’ammii
- che lê o/a l’ammie
- che niatri ammiemmo/ammiemo
- che viatri ammiæ
- che liatri ammian
Imperfetto
- che mi ammiesse
- che ti t’ammiesci
- che lê o/a l’ammiesse
- che niatri ammiescimo
- che viatri ammiesci
- che liatri ammiessan
Condiçionale
- mi ammieiva/ammiæ
- ti t’ammiësci
- lê o/a l’ammieiva/ammiæ
- niatri ammiëscimo
- viatri ammiësci
- liatri ammieivan/ammiæn
Imperativo
- ammia ti!
- ammiemmo/ammiemo niatri!
- ammiæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. ammiou
- m. p. ammiæ
- f. s. ammiâ
- f. p. ammiæ
Gerundio
- ammiando
avansâ
Indicativo
Presente
- mi avanso
- ti t’avansi
- lê o/a l’avansa
- niatri avansemmo
- viatri avansæ
- liatri avansan
Imperfetto
- mi avansava
- ti t’avansavi
- lê o/a l’avansava
- niatri avansavimo
- viatri avansavi
- liatri avansavan
Futuo
- mi avansiò
- ti t’avansiæ
- lê o/a l’avansià
- niatri avansiemo
- viatri avansiei
- liatri avansian
Conzontivo
Presente
- che mi avanse
- che ti t’avansi
- che lê o/a l’avanse
- che niatri avansemmo
- che viatri avansæ
- che liatri avansan
Imperfetto
- che mi avansesse
- che ti t’avansesci
- che lê o/a l’avansesse
- che niatri avansescimo
- che viatri avansesci
- che liatri avansessan
Condiçionale
- mi avansieiva/avansiæ
- ti t’avansiësci
- lê o/a l’avansieiva/avansiæ
- niatri avansiëscimo
- viatri avansiësci
- liatri avansieivan/avansiæn
Imperativo
- avansa ti!
- avansemmo niatri!
- avansæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. avansou
- m. p. avansæ
- f. s. avansâ
- f. p. avansæ
Gerundio
- avansando
exibî
Indicativo
Presente
- mi exibiscio
- ti t’exibisci
- lê o/a l’exibisce
- niatri exibimmo
- viatri exibî
- liatri exibiscian
Imperfetto
- mi exibiva
- ti t’exibivi
- lê o/a l’exibiva
- niatri exibivimo
- viatri exibivi
- liatri exibivan
Futuo
- mi exibiò
- ti t’exibiæ
- lê o/a l’exibià
- niatri exibiemo
- viatri exibiei
- liatri exibian
Conzontivo
Presente
- che mi exibisce
- che ti t’exibisci
- che lê o/a l’exibisce
- che niatri exibimmo
- che viatri exibî
- che liatri exibiscian
Imperfetto
- che mi exibisse
- che ti t’exibisci
- che lê o/a l’exibisse
- che niatri exibiscimo
- che viatri exibisci
- che liatri exibissan
Condiçionale
- mi exibieiva/exibiæ
- ti t’exibiësci
- lê o/a l’exibieiva/exibiæ
- niatri exibiëscimo
- viatri exibiësci
- liatri exibieivan/exibiæn
Imperativo
- exibisci ti!
- exibimmo niatri!
- exibî viatri!
Partiçipio passou
- m. s. exibio
- m. p. exibii
- f. s. exibia
- f. p. exibie
Gerundio
- exibindo
fâ
Indicativo
Presente
- mi fasso
- ti ti fæ
- lê o/a fa
- niatri femmo
- viatri fæ
- liatri fan
Imperfetto
- mi fava/faxeiva
- ti ti favi/faxeivi
- lê o/a fava/faxeiva
- niatri favimo/faxeivimo
- viatri favi/faxeivi
- liatri favan/faxeivan
Futuo
- mi faiò
- ti ti faiæ
- lê o/a faià
- niatri faiemo
- viatri faiei
- liatri faian
Conzontivo
Presente
- che mi fasse
- che ti ti fasci
- che lê o/a fasse
- che niatri femmo
- che viatri fæ
- che liatri fassan
Imperfetto
- che mi fesse
- che ti ti fesci
- che lê o/a fesse
- che niatri fescimo
- che viatri fesci
- che liatri fessan
Condiçionale
- mi faieiva/faiæ
- ti ti faiësci
- lê o/a faieiva/faiæ
- niatri faiëscimo
- viatri faiësci
- liatri faieivan/faiæn
Imperativo
- fanni ti!
- femmo niatri!
- fæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. fæto
- m. p. fæti
- f. s. fæta
- f. p. fæte
Gerundio
- fando/faxendo
mostrâ
Indicativo
Presente
- mi mostro
- ti ti mostri
- lê o/a mostra
- niatri mostremmo
- viatri mostræ
- liatri mostran
Imperfetto
- mi mostrava
- ti ti mostravi
- lê o/a mostrava
- niatri mostravimo
- viatri mostravi
- liatri mostravan
Futuo
- mi mostriò
- ti ti mostriæ
- lê o/a mostrià
- niatri mostriemo
- viatri mostriei
- liatri mostrian
Conzontivo
Presente
- che mi mostre
- che ti ti mostri
- che lê o/a mostre
- che niatri mostremmo
- che viatri mostræ
- che liatri mostran
Imperfetto
- che mi mostresse
- che ti ti mostresci
- che lê o/a mostresse
- che niatri mostrescimo
- che viatri mostresci
- che liatri mostressan
Condiçionale
- mi mostrieiva/mostriæ
- ti ti mostriësci
- lê o/a mostrieiva/mostriæ
- niatri mostriëscimo
- viatri mostriësci
- liatri mostrieivan/mostriæn
Imperativo
- mostra ti!
- mostremmo niatri!
- mostræ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. mostrou
- m. p. mostræ
- f. s. mostrâ
- f. p. mostræ
Gerundio
- mostrando