Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Diçionäio italian-zeneise

stabilire

v. tr.

  1. stabilî [stabiˈliː]

    deçidde [deˈsidˑe] ~ [deˈtʃidˑe]1

Pe saveine de ciù

1. Sostituçion de -ç- con -c- italianizzante

A-a giornâ d’ancheu l’é assæ commun, mascime inta lengua parlâ informale, a sostituçion de forme zeneixi in -ç- con quelle italianizzante in -c-. S’attreuva donca, pe exempio, a forma viaxa çentro [ˈseŋtru] sostituia con l’italianiximo centro [ˈtʃeŋtru], çerto [ˈsɛːrtu] sostituio con certo [ˈtʃɛːrtu], etc. Inte sto diçionäio, ascì pe promeuve o repiggio de forme viaxe, se repòrta quelle con -ç-, consciderou ascì che graficamente non en tanto despæge da quelle che de vòtte peuan avei ciù tanta diffuxon e che donca non portian à de difficoltæ de lettua manco pe chi o l’é avviou a-e forme italianizzante. In accòrdio con critëio, s’é stabilio de trascrive e presentâ con -ç- ascì quelle forme che inta prononçia presentan, a-o manco storicamente, a realizzaçion -[s]- incangio de -[tʃ]- d’origine italianizzante, comme proçesso [pruˈsɛsˑu] respetto à processo [pruˈtʃɛsˑu] ò soçietæ [susjeˈtɛː] respetto à societæ [sutʃeˈtɛː], ben che inta deuvia generale a prononçia co-a consonante affricâ a segge ancheu ciù frequente; o mæximo critëio o vâ pe-i imprestiti da de atre lengue comme biçicletta [bisiˈkletˑa] (< da-o franseise bicyclette [bisiˈklɛt]).

Coniugaçioin

deçidde

Indicativo

Presente

  1. mi deçiddo
  2. ti ti deçiddi
  3. lê o/a deçidde
  4. niatri deçiddemmo
  5. viatri deçiddei
  6. liatri deçiddan

Imperfetto

  1. mi deçiddeiva
  2. ti ti deçiddeivi
  3. lê o/a deçiddeiva
  4. niatri deçiddeivimo
  5. viatri deçiddeivi
  6. liatri deçiddeivan

Futuo

  1. mi deçiddiò
  2. ti ti deçiddiæ
  3. lê o/a deçiddià
  4. niatri deçiddiemo
  5. viatri deçiddiei
  6. liatri deçiddian

Conzontivo

Presente

  1. che mi deçidde
  2. che ti ti deçiddi
  3. che lê o/a deçidde
  4. che niatri deçiddemmo
  5. che viatri deçiddei
  6. che liatri deçiddan

Imperfetto

  1. che mi deçiddesse
  2. che ti ti deçiddesci
  3. che lê o/a deçiddesse
  4. che niatri deçiddescimo
  5. che viatri deçiddesci
  6. che liatri deçiddessan

Condiçionale

  1. mi deçiddieiva/deçiddiæ
  2. ti ti deçiddiësci
  3. lê o/a deçiddieiva/deçiddiæ
  4. niatri deçiddiëscimo
  5. viatri deçiddiësci
  6. liatri deçiddieivan/deçiddiæn

Imperativo

  1. deçiddi ti!
  2. deçiddemmo niatri!
  3. deçiddei viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. deçiso
  2. m. p. deçixi
  3. f. s. deçisa
  4. f. p. deçise

Gerundio

  1. deçiddendo
stabilî

Indicativo

Presente

  1. mi stabiliscio
  2. ti ti stabilisci
  3. lê o/a stabilisce
  4. niatri stabilimmo
  5. viatri stabilî
  6. liatri stabiliscian

Imperfetto

  1. mi stabiliva
  2. ti ti stabilivi
  3. lê o/a stabiliva
  4. niatri stabilivimo
  5. viatri stabilivi
  6. liatri stabilivan

Futuo

  1. mi stabiliò
  2. ti ti stabiliæ
  3. lê o/a stabilià
  4. niatri stabiliemo
  5. viatri stabiliei
  6. liatri stabilian

Conzontivo

Presente

  1. che mi stabilisce
  2. che ti ti stabilisci
  3. che lê o/a stabilisce
  4. che niatri stabilimmo
  5. che viatri stabilî
  6. che liatri stabiliscian

Imperfetto

  1. che mi stabilisse
  2. che ti ti stabilisci
  3. che lê o/a stabilisse
  4. che niatri stabiliscimo
  5. che viatri stabilisci
  6. che liatri stabilissan

Condiçionale

  1. mi stabilieiva/stabiliæ
  2. ti ti stabiliësci
  3. lê o/a stabilieiva/stabiliæ
  4. niatri stabiliëscimo
  5. viatri stabiliësci
  6. liatri stabilieivan/stabiliæn

Imperativo

  1. stabilisci ti!
  2. stabilimmo niatri!
  3. stabilî viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. stabilio
  2. m. p. stabilii
  3. f. s. stabilia
  4. f. p. stabilie

Gerundio

  1. stabilindo