Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Dizionario italiano-genovese

saltare

v. tr.
  1. oltrepassare con un salto

    sätâ [saːˈtaː]

    saltava gli scalini due a due

    o sätava i scæn doî à doî

    ho saltato il ruscello e sono atterrato sull’erba

    ò sätou o rianello e son atterrou in sce l’erba

  2. omettere, non partecipare

    sätâ [saːˈtaː]

    ha saltato la colazione per fare in fretta

    o l’à sätou a colaçion pe fâ ciù fito

    durante la lettura hanno saltato diverse pagine

    into leze an sätou tante pagine

  3. cuocere a fuoco vivo

    sätâ [saːˈtaː]

    fâ piggia o brustolio [ˈfaː piˈdʒɔw brystuˈliːu]

    ho saltato le verdure con un filo d’olio

    ò fæto sätou e verdue con un fî d’euio

    salta il riso con le uova e le verdure

    sata o riso à feugo vivo co-e euve e e verdue

v. intr.
  1. fare un salto

    sätâ [saːˈtaː]

    voleva saltare giù dal letto

    a voeiva sätâ zu d’in letto

    è vietato saltare nei corridoi della scuola

    l’é proibio sätâ inti corridoî da scheua

  2. staccarsi improvvisamente

    sätâ via [saːˈtaː ˈviːa]

    il tappo è saltato per la pressione

    o tappo o l’é sätou via pe-a prescion

    la maniglia è saltata all’improvviso

    a maneggia a l’é sätâ via tutt’assemme

  3. non aver luogo, essere annullato

    sätâ [saːˈtaː]

    la lezione di oggi è saltata

    a leçion d’ancheu a l’é sätâ

    se piove, la gita salterà sicuramente

    se ceuve, a camminâ a sätià de seguo

  4. esplodere

    sätâ (sciù) pe l’äia [saːˈtaː pe ˈl aːja]

    scciuppâ [ʃtʃyˈpaː]

    il serbatoio è saltato per via di una scintilla

    o serbatöio o l’é sätou pe l’aia apreuvo à unna zimma

    con questo caldo ho paura che la polvere da sparo salti

    con sto cado ò poia che a povie a sate

  5. di corrente elettrica o sim.: interrompersi improvvisamente

    sätâ [saːˈtaː]

    anâ via [aˈnaː ˈviːa]

    è saltata la corrente in tutto il quartiere

    l’é sätou a luxe inte tutto o palaçio

    è saltata di nuovo la connessione!

    l’é anæto via torna a connescion!

Coniugazioni

anâ

Indicativo

Presente

  1. mi vaggo/vaddo
  2. ti ti væ
  3. o/a va
  4. niatri anemmo
  5. viatri anæ
  6. liatri van

Imperfetto

  1. mi anava
  2. ti t’anavi
  3. o/a l’anava
  4. niatri anavimo
  5. viatri anavi
  6. liatri anavan

Futuro

  1. mi aniò
  2. ti t’aniæ
  3. o/a l’anià
  4. niatri aniemo
  5. viatri aniei
  6. liatri anian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi vagghe/vadde
  2. che ti ti vagghi/vaddi
  3. che lê o/a vagghe/vadde
  4. che niatri anemmo
  5. che viatri anæ
  6. che liatri vaggan/vaddan

Imperfetto

  1. che mi anesse
  2. che ti t’anesci
  3. che lê o/a l’anesse
  4. che niatri anescimo
  5. che viatri anesci
  6. che liatri anessan

Condizionale

  1. mi anieiva/aniæ
  2. ti t’aniësci
  3. o/a l’anieiva/aniæ
  4. niatri aniëscimo
  5. viatri aniësci
  6. liatri anieivan/aniæn

Imperativo

  1. vanni ti!
  2. anemmo niatri!
  3. anæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. anæto
  2. m. p. anæti
  3. f. s. anæta
  4. f. p. anæte

Gerundio

  1. anando

Indicativo

Presente

  1. mi fasso
  2. ti ti fæ
  3. o/a fa
  4. niatri femmo
  5. viatri
  6. liatri fan

Imperfetto

  1. mi fava/faxeiva
  2. ti ti favi/faxeivi
  3. o/a fava/faxeiva
  4. niatri favimo/faxeivimo
  5. viatri favi/faxeivi
  6. liatri favan/faxeivan

Futuro

  1. mi faiò
  2. ti ti faiæ
  3. o/a faià
  4. niatri faiemo
  5. viatri faiei
  6. liatri faian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi fasse
  2. che ti ti fasci
  3. che lê o/a fasse
  4. che niatri femmo
  5. che viatri
  6. che liatri fassan

Imperfetto

  1. che mi fesse
  2. che ti ti fesci
  3. che lê o/a fesse
  4. che niatri fescimo
  5. che viatri fesci
  6. che liatri fessan

Condizionale

  1. mi faieiva/faiæ
  2. ti ti faiësci
  3. o/a faieiva/faiæ
  4. niatri faiëscimo
  5. viatri faiësci
  6. liatri faieivan/faiæn

Imperativo

  1. fanni ti!
  2. femmo niatri!
  3. viatri!

Participio passato

  1. m. s. fæto
  2. m. p. fæti
  3. f. s. fæta
  4. f. p. fæte

Gerundio

  1. fando/faxendo
sätâ

Indicativo

Presente

  1. mi sato
  2. ti ti sati
  3. o/a sata
  4. niatri sätemmo
  5. viatri sätæ
  6. liatri satan

Imperfetto

  1. mi sätava
  2. ti ti sätavi
  3. o/a sätava
  4. niatri sätavimo
  5. viatri sätavi
  6. liatri sätavan

Futuro

  1. mi sätiò
  2. ti ti sätiæ
  3. o/a sätià
  4. niatri sätiemo
  5. viatri sätiei
  6. liatri sätian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi sate
  2. che ti ti sati
  3. che lê o/a sate
  4. che niatri sätemmo
  5. che viatri sätæ
  6. che liatri satan

Imperfetto

  1. che mi sätesse
  2. che ti ti sätesci
  3. che lê o/a sätesse
  4. che niatri sätescimo
  5. che viatri sätesci
  6. che liatri sätessan

Condizionale

  1. mi sätieiva/sätiæ
  2. ti ti sätiësci
  3. o/a sätieiva/sätiæ
  4. niatri sätiëscimo
  5. viatri sätiësci
  6. liatri sätieivan/sätiæn

Imperativo

  1. sata ti!
  2. sätemmo niatri!
  3. sätæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. sätou
  2. m. p. sätæ
  3. f. s. sätâ
  4. f. p. sätæ

Gerundio

  1. sätando
scciuppâ

Indicativo

Presente

  1. mi scceuppo
  2. ti ti scceuppi
  3. o/a scceuppa
  4. niatri scciuppemmo
  5. viatri scciuppæ
  6. liatri scceuppan

Imperfetto

  1. mi scciuppava
  2. ti ti scciuppavi
  3. o/a scciuppava
  4. niatri scciuppavimo
  5. viatri scciuppavi
  6. liatri scciuppavan

Futuro

  1. mi scciuppiò
  2. ti ti scciuppiæ
  3. o/a scciuppià
  4. niatri scciuppiemo
  5. viatri scciuppiei
  6. liatri scciuppian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi scceuppe
  2. che ti ti scceuppi
  3. che lê o/a scceuppe
  4. che niatri scciuppemmo
  5. che viatri scciuppæ
  6. che liatri scceuppan

Imperfetto

  1. che mi scciuppesse
  2. che ti ti scciuppesci
  3. che lê o/a scciuppesse
  4. che niatri scciuppescimo
  5. che viatri scciuppesci
  6. che liatri scciuppessan

Condizionale

  1. mi scciuppieiva/scciuppiæ
  2. ti ti scciuppiësci
  3. o/a scciuppieiva/scciuppiæ
  4. niatri scciuppiëscimo
  5. viatri scciuppiësci
  6. liatri scciuppieivan/scciuppiæn

Imperativo

  1. scceuppa ti!
  2. scciuppemmo niatri!
  3. scciuppæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. scciuppou
  2. m. p. scciuppæ
  3. f. s. scciuppâ
  4. f. p. scciuppæ

Gerundio

  1. scciuppando