Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Dizionario italiano-genovese

spuntare

v. tr.
  1. di oggetti appuntiti: privare della punta o danneggiarla

    spontâ [spuŋˈtaː]

    ho spuntato la matita contro il banco per sbaglio

    ò spontou o lapi contra o banco sensa voeilo

  2. di piante: accorciare sulla cima

    çimmâ [siˈmaː]

    il giardiniere ha spuntato gli alberi del viale

    o giardinê o l’à çimmou i erboi de l’allea

  3. di ostacolo: superare

    guägnâ [ɡwaːˈɲaː]

    spontâ [spuŋˈtaː]

    passâ [paˈsaː]

    ha spuntato ogni ostacolo con grande determinazione

    a l’à guägno tutti i sappelli con gran determinaçion

v. intr.
  1. cominciare ad apparire

    sciortî (feua) [ʃurˈtiː]

    vegnî (feua) [veˈɲiː]

    spontâ [spuŋˈtaː]

    gli sono spuntati i primi capelli bianchi

    gh’é vegnuo feua i primmi cavelli gianchi

  2. apparire all’improvviso

    sätâ feua [saːˈtaː ˈføːa]

    spontâ [spuŋˈtaː]

    il cane è spuntato all’improvviso da dietro il muro

    o can o l’é sätou feua tutt’assemme de derê a-a miagia

  3. di sole e altri astri: sorgere

    spægâ [spɛːˈɡaː]

    levâse [leˈvaːse]

    il sole spunta presto d’estate

    o sô o spæga fito de stæ

spuntarsi

v. pron.
  1. perdere la punta, danneggiarsi in punta

    perde a ponta [ˈpɛːrdaː ˈpuŋta]

    spontâse [spuŋˈtaːse]

    la matita si è spuntata e non riesco più a scrivere

    o lapi o l’à perso a ponta e no arriëscio ciù à scrive

spuntarla

v. procompl.
  1. riuscire a ottenere ciò che si vuole

    spontâla [spuŋˈtaːla]

    pensavo di perdere, invece l’ho spuntata

    pensava de perde, incangio l’ò spontâ

Coniugazioni

çimmâ

Indicativo

Presente

  1. mi çimmo
  2. ti ti çimmi
  3. o/a çimma
  4. niatri çimmemmo
  5. viatri çimmæ
  6. liatri çimman

Imperfetto

  1. mi çimmava
  2. ti ti çimmavi
  3. o/a çimmava
  4. niatri çimmavimo
  5. viatri çimmavi
  6. liatri çimmavan

Futuro

  1. mi çimmiò
  2. ti ti çimmiæ
  3. o/a çimmià
  4. niatri çimmiemo
  5. viatri çimmiei
  6. liatri çimmian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi çimme
  2. che ti ti çimmi
  3. che lê o/a çimme
  4. che niatri çimmemmo
  5. che viatri çimmæ
  6. che liatri çimman

Imperfetto

  1. che mi çimmesse
  2. che ti ti çimmesci
  3. che lê o/a çimmesse
  4. che niatri çimmescimo
  5. che viatri çimmesci
  6. che liatri çimmessan

Condizionale

  1. mi çimmieiva/çimmiæ
  2. ti ti çimmiësci
  3. o/a çimmieiva/çimmiæ
  4. niatri çimmiëscimo
  5. viatri çimmiësci
  6. liatri çimmieivan/çimmiæn

Imperativo

  1. çimma ti!
  2. çimmemmo niatri!
  3. çimmæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. çimmou
  2. m. p. çimmæ
  3. f. s. çimmâ
  4. f. p. çimmæ

Gerundio

  1. çimmando
guägnâ

Indicativo

Presente

  1. mi guägno
  2. ti ti guägni
  3. o/a guägna
  4. niatri guägnemmo
  5. viatri guägnæ
  6. liatri guägnan

Imperfetto

  1. mi guägnava
  2. ti ti guägnavi
  3. o/a guägnava
  4. niatri guägnavimo
  5. viatri guägnavi
  6. liatri guägnavan

Futuro

  1. mi guägniò
  2. ti ti guägniæ
  3. o/a guägnià
  4. niatri guägniemo
  5. viatri guägniei
  6. liatri guägnian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi guägne
  2. che ti ti guägni
  3. che lê o/a guägne
  4. che niatri guägnemmo
  5. che viatri guägnæ
  6. che liatri guägnan

Imperfetto

  1. che mi guägnesse
  2. che ti ti guägnesci
  3. che lê o/a guägnesse
  4. che niatri guägnescimo
  5. che viatri guägnesci
  6. che liatri guägnessan

Condizionale

  1. mi guägnieiva/guägniæ
  2. ti ti guägniësci
  3. o/a guägnieiva/guägniæ
  4. niatri guägniëscimo
  5. viatri guägniësci
  6. liatri guägnieivan/guägniæn

Imperativo

  1. guägna ti!
  2. guägnemmo niatri!
  3. guägnæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. guägno
  2. m. p. guägni
  3. f. s. guägna
  4. f. p. guägne

Gerundio

  1. guägnando
levâ

Indicativo

Presente

  1. mi levo
  2. ti ti levi
  3. o/a leva
  4. niatri levemmo
  5. viatri levæ
  6. liatri levan

Imperfetto

  1. mi levava
  2. ti ti levavi
  3. o/a levava
  4. niatri levavimo
  5. viatri levavi
  6. liatri levavan

Futuro

  1. mi leviò
  2. ti ti leviæ
  3. o/a levià
  4. niatri leviemo
  5. viatri leviei
  6. liatri levian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi leve
  2. che ti ti levi
  3. che lê o/a leve
  4. che niatri levemmo
  5. che viatri levæ
  6. che liatri levan

Imperfetto

  1. che mi levesse
  2. che ti ti levesci
  3. che lê o/a levesse
  4. che niatri levescimo
  5. che viatri levesci
  6. che liatri levessan

Condizionale

  1. mi levieiva/leviæ
  2. ti ti leviësci
  3. o/a levieiva/leviæ
  4. niatri leviëscimo
  5. viatri leviësci
  6. liatri levieivan/leviæn

Imperativo

  1. leva ti!
  2. levemmo niatri!
  3. levæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. levou
  2. m. p. levæ
  3. f. s. levâ
  4. f. p. levæ

Gerundio

  1. levando
passâ

Indicativo

Presente

  1. mi passo
  2. ti ti passi
  3. o/a passa
  4. niatri passemmo
  5. viatri passæ
  6. liatri passan

Imperfetto

  1. mi passava
  2. ti ti passavi
  3. o/a passava
  4. niatri passavimo
  5. viatri passavi
  6. liatri passavan

Futuro

  1. mi passiò
  2. ti ti passiæ
  3. o/a passià
  4. niatri passiemo
  5. viatri passiei
  6. liatri passian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi passe
  2. che ti ti passi
  3. che lê o/a passe
  4. che niatri passemmo
  5. che viatri passæ
  6. che liatri passan

Imperfetto

  1. che mi passesse
  2. che ti ti passesci
  3. che lê o/a passesse
  4. che niatri passescimo
  5. che viatri passesci
  6. che liatri passessan

Condizionale

  1. mi passieiva/passiæ
  2. ti ti passiësci
  3. o/a passieiva/passiæ
  4. niatri passiëscimo
  5. viatri passiësci
  6. liatri passieivan/passiæn

Imperativo

  1. passa ti!
  2. passemmo niatri!
  3. passæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. passou
  2. m. p. passæ
  3. f. s. passâ
  4. f. p. passæ

Gerundio

  1. passando
perde

Indicativo

Presente

  1. mi perdo
  2. ti ti perdi
  3. o/a perde
  4. niatri perdemmo
  5. viatri perdei
  6. liatri perdan

Imperfetto

  1. mi perdeiva
  2. ti ti perdeivi
  3. o/a perdeiva
  4. niatri perdeivimo
  5. viatri perdeivi
  6. liatri perdeivan

Futuro

  1. mi perdiò
  2. ti ti perdiæ
  3. o/a perdià
  4. niatri perdiemo
  5. viatri perdiei
  6. liatri perdian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi perde
  2. che ti ti perdi
  3. che lê o/a perde
  4. che niatri perdemmo
  5. che viatri perdei
  6. che liatri perdan

Imperfetto

  1. che mi perdesse
  2. che ti ti perdesci
  3. che lê o/a perdesse
  4. che niatri perdescimo
  5. che viatri perdesci
  6. che liatri perdessan

Condizionale

  1. mi perdieiva/perdiæ
  2. ti ti perdiësci
  3. o/a perdieiva/perdiæ
  4. niatri perdiëscimo
  5. viatri perdiësci
  6. liatri perdieivan/perdiæn

Imperativo

  1. perdi ti!
  2. perdemmo niatri!
  3. perdei viatri!

Participio passato

  1. m. s. perso
  2. m. p. persci
  3. f. s. persa
  4. f. p. perse

Gerundio

  1. perdendo
sätâ

Indicativo

Presente

  1. mi sato
  2. ti ti sati
  3. o/a sata
  4. niatri sätemmo
  5. viatri sätæ
  6. liatri satan

Imperfetto

  1. mi sätava
  2. ti ti sätavi
  3. o/a sätava
  4. niatri sätavimo
  5. viatri sätavi
  6. liatri sätavan

Futuro

  1. mi sätiò
  2. ti ti sätiæ
  3. o/a sätià
  4. niatri sätiemo
  5. viatri sätiei
  6. liatri sätian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi sate
  2. che ti ti sati
  3. che lê o/a sate
  4. che niatri sätemmo
  5. che viatri sätæ
  6. che liatri satan

Imperfetto

  1. che mi sätesse
  2. che ti ti sätesci
  3. che lê o/a sätesse
  4. che niatri sätescimo
  5. che viatri sätesci
  6. che liatri sätessan

Condizionale

  1. mi sätieiva/sätiæ
  2. ti ti sätiësci
  3. o/a sätieiva/sätiæ
  4. niatri sätiëscimo
  5. viatri sätiësci
  6. liatri sätieivan/sätiæn

Imperativo

  1. sata ti!
  2. sätemmo niatri!
  3. sätæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. sätou
  2. m. p. sätæ
  3. f. s. sätâ
  4. f. p. sätæ

Gerundio

  1. sätando
sciortî

Indicativo

Presente

  1. mi sciòrto
  2. ti ti sciòrti
  3. o/a sciòrte
  4. niatri sciortimmo
  5. viatri sciortî
  6. liatri sciòrtan

Imperfetto

  1. mi sciortiva
  2. ti ti sciortivi
  3. o/a sciortiva
  4. niatri sciortivimo
  5. viatri sciortivi
  6. liatri sciortivan

Futuro

  1. mi sciortiò
  2. ti ti sciortiæ
  3. o/a sciortià
  4. niatri sciortiemo
  5. viatri sciortiei
  6. liatri sciortian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi sciòrte
  2. che ti ti sciòrti
  3. che lê o/a sciòrte
  4. che niatri sciortimmo
  5. che viatri sciortî
  6. che liatri sciòrtan

Imperfetto

  1. che mi sciortisse
  2. che ti ti sciortisci
  3. che lê o/a sciortisse
  4. che niatri sciortiscimo
  5. che viatri sciortisci
  6. che liatri sciortissan

Condizionale

  1. mi sciortieiva/sciortiæ
  2. ti ti sciortiësci
  3. o/a sciortieiva/sciortiæ
  4. niatri sciortiëscimo
  5. viatri sciortiësci
  6. liatri sciortieivan/sciortiæn

Imperativo

  1. sciòrti ti!
  2. sciortimmo niatri!
  3. sciortî viatri!

Participio passato

  1. m. s. sciortio
  2. m. p. sciortii
  3. f. s. sciortia
  4. f. p. sciortie

Gerundio

  1. sciortindo
spægâ

Indicativo

Presente

  1. mi spægo
  2. ti ti spæghi
  3. o/a spæga
  4. niatri spæghemmo
  5. viatri spægæ
  6. liatri spægan

Imperfetto

  1. mi spægava
  2. ti ti spægavi
  3. o/a spægava
  4. niatri spægavimo
  5. viatri spægavi
  6. liatri spægavan

Futuro

  1. mi spæghiò
  2. ti ti spæghiæ
  3. o/a spæghià
  4. niatri spæghiemo
  5. viatri spæghiei
  6. liatri spæghian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi spæghe
  2. che ti ti spæghi
  3. che lê o/a spæghe
  4. che niatri spæghemmo
  5. che viatri spægæ
  6. che liatri spægan

Imperfetto

  1. che mi spæghesse
  2. che ti ti spæghesci
  3. che lê o/a spæghesse
  4. che niatri spæghescimo
  5. che viatri spæghesci
  6. che liatri spæghessan

Condizionale

  1. mi spæghieiva/spæghiæ
  2. ti ti spæghiësci
  3. o/a spæghieiva/spæghiæ
  4. niatri spæghiëscimo
  5. viatri spæghiësci
  6. liatri spæghieivan/spæghiæn

Imperativo

  1. spæga ti!
  2. spæghemmo niatri!
  3. spægæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. spægou
  2. m. p. spægæ
  3. f. s. spægâ
  4. f. p. spægæ

Gerundio

  1. spægando
spontâ

Indicativo

Presente

  1. mi sponto
  2. ti ti sponti
  3. o/a sponta
  4. niatri spontemmo
  5. viatri spontæ
  6. liatri spontan

Imperfetto

  1. mi spontava
  2. ti ti spontavi
  3. o/a spontava
  4. niatri spontavimo
  5. viatri spontavi
  6. liatri spontavan

Futuro

  1. mi spontiò
  2. ti ti spontiæ
  3. o/a spontià
  4. niatri spontiemo
  5. viatri spontiei
  6. liatri spontian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi sponte
  2. che ti ti sponti
  3. che lê o/a sponte
  4. che niatri spontemmo
  5. che viatri spontæ
  6. che liatri spontan

Imperfetto

  1. che mi spontesse
  2. che ti ti spontesci
  3. che lê o/a spontesse
  4. che niatri spontescimo
  5. che viatri spontesci
  6. che liatri spontessan

Condizionale

  1. mi spontieiva/spontiæ
  2. ti ti spontiësci
  3. o/a spontieiva/spontiæ
  4. niatri spontiëscimo
  5. viatri spontiësci
  6. liatri spontieivan/spontiæn

Imperativo

  1. sponta ti!
  2. spontemmo niatri!
  3. spontæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. spontou
  2. m. p. spontæ
  3. f. s. spontâ
  4. f. p. spontæ

Gerundio

  1. spontando
vegnî

Indicativo

Presente

  1. mi vëgno
  2. ti ti vëgni
  3. o/a vëgne/ven
  4. niatri vegnimmo
  5. viatri vegnî
  6. liatri vëgnan

Imperfetto

  1. mi vegniva
  2. ti ti vegnivi
  3. o/a vegniva
  4. niatri vegnivimo
  5. viatri vegnivi
  6. liatri vegnivan

Futuro

  1. mi vegniò
  2. ti ti vegniæ
  3. o/a vegnià
  4. niatri vegniemo
  5. viatri vegniei
  6. liatri vegnian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi vëgne
  2. che ti ti vëgni
  3. che lê o/a vëgne
  4. che niatri vegnimmo
  5. che viatri vegnî
  6. che liatri vëgnan

Imperfetto

  1. che mi vegnisse
  2. che ti ti vegnisci
  3. che lê o/a vegnisse
  4. che niatri vegniscimo
  5. che viatri vegnisci
  6. che liatri vegnissan

Condizionale

  1. mi vegnieiva/vegniæ
  2. ti ti vegniësci
  3. o/a vegnieiva/vegniæ
  4. niatri vegniëscimo
  5. viatri vegniësci
  6. liatri vegnieivan/vegniæn

Imperativo

  1. vëgni ti!
  2. vegnimmo niatri!
  3. vegnî viatri!

Participio passato

  1. m. s. vegnuo
  2. m. p. vegnui
  3. f. s. vegnua
  4. f. p. vegnue

Gerundio

  1. vegnindo