DEIZE
spuntare
-
di oggetti appuntiti: privare della punta o danneggiarla spontâ
[spuŋˈtaː] ho spuntato la matita contro il banco per sbaglio
ò spontou o lapi contra o banco sensa voeilo
-
di piante: accorciare sulla cima çimmâ
[siˈmaː] il giardiniere ha spuntato gli alberi del viale
o giardinê o l’à çimmou i erboi de l’allea
-
di ostacolo: superare guägnâ
[ɡwaːˈɲaː] spontâ
[spuŋˈtaː] passâ
[paˈsaː] ha spuntato ogni ostacolo con grande determinazione
a l’à guägno tutti i sappelli con gran determinaçion
-
cominciare ad apparire sciortî (feua)
[ʃurˈtiː] vegnî (feua)
[veˈɲiː] spontâ
[spuŋˈtaː] gli sono spuntati i primi capelli bianchi
gh’é vegnuo feua i primmi cavelli gianchi
-
apparire all’improvviso sätâ feua
[saːˈtaː ˈføːa] spontâ
[spuŋˈtaː] il cane è spuntato all’improvviso da dietro il muro
o can o l’é sätou feua tutt’assemme de derê a-a miagia
-
di sole e altri astri: sorgere spægâ
[spɛːˈɡaː] levâse
[leˈvaːse] il sole spunta presto d’estate
o sô o spæga fito de stæ
spuntarsi
-
perdere la punta, danneggiarsi in punta perde a ponta
[ˈpɛːrdaː ˈpuŋta] spontâse
[spuŋˈtaːse] la matita si è spuntata e non riesco più a scrivere
o lapi o l’à perso a ponta e no arriëscio ciù à scrive
spuntarla
-
riuscire a ottenere ciò che si vuole spontâla
[spuŋˈtaːla] pensavo di perdere, invece l’ho spuntata
pensava de perde, incangio l’ò spontâ
Coniugazioni
çimmâ
Indicativo
Presente
- mi çimmo
- ti ti çimmi
- lê o/a çimma
- niatri çimmemmo
- viatri çimmæ
- liatri çimman
Imperfetto
- mi çimmava
- ti ti çimmavi
- lê o/a çimmava
- niatri çimmavimo
- viatri çimmavi
- liatri çimmavan
Futuro
- mi çimmiò
- ti ti çimmiæ
- lê o/a çimmià
- niatri çimmiemo
- viatri çimmiei
- liatri çimmian
Congiuntivo
Presente
- che mi çimme
- che ti ti çimmi
- che lê o/a çimme
- che niatri çimmemmo
- che viatri çimmæ
- che liatri çimman
Imperfetto
- che mi çimmesse
- che ti ti çimmesci
- che lê o/a çimmesse
- che niatri çimmescimo
- che viatri çimmesci
- che liatri çimmessan
Condizionale
- mi çimmieiva/çimmiæ
- ti ti çimmiësci
- lê o/a çimmieiva/çimmiæ
- niatri çimmiëscimo
- viatri çimmiësci
- liatri çimmieivan/çimmiæn
Imperativo
- çimma ti!
- çimmemmo niatri!
- çimmæ viatri!
Participio passato
- m. s. çimmou
- m. p. çimmæ
- f. s. çimmâ
- f. p. çimmæ
Gerundio
- çimmando
guägnâ
Indicativo
Presente
- mi guägno
- ti ti guägni
- lê o/a guägna
- niatri guägnemmo
- viatri guägnæ
- liatri guägnan
Imperfetto
- mi guägnava
- ti ti guägnavi
- lê o/a guägnava
- niatri guägnavimo
- viatri guägnavi
- liatri guägnavan
Futuro
- mi guägniò
- ti ti guägniæ
- lê o/a guägnià
- niatri guägniemo
- viatri guägniei
- liatri guägnian
Congiuntivo
Presente
- che mi guägne
- che ti ti guägni
- che lê o/a guägne
- che niatri guägnemmo
- che viatri guägnæ
- che liatri guägnan
Imperfetto
- che mi guägnesse
- che ti ti guägnesci
- che lê o/a guägnesse
- che niatri guägnescimo
- che viatri guägnesci
- che liatri guägnessan
Condizionale
- mi guägnieiva/guägniæ
- ti ti guägniësci
- lê o/a guägnieiva/guägniæ
- niatri guägniëscimo
- viatri guägniësci
- liatri guägnieivan/guägniæn
Imperativo
- guägna ti!
- guägnemmo niatri!
- guägnæ viatri!
Participio passato
- m. s. guägno
- m. p. guägni
- f. s. guägna
- f. p. guägne
Gerundio
- guägnando
levâ
Indicativo
Presente
- mi levo
- ti ti levi
- lê o/a leva
- niatri levemmo
- viatri levæ
- liatri levan
Imperfetto
- mi levava
- ti ti levavi
- lê o/a levava
- niatri levavimo
- viatri levavi
- liatri levavan
Futuro
- mi leviò
- ti ti leviæ
- lê o/a levià
- niatri leviemo
- viatri leviei
- liatri levian
Congiuntivo
Presente
- che mi leve
- che ti ti levi
- che lê o/a leve
- che niatri levemmo
- che viatri levæ
- che liatri levan
Imperfetto
- che mi levesse
- che ti ti levesci
- che lê o/a levesse
- che niatri levescimo
- che viatri levesci
- che liatri levessan
Condizionale
- mi levieiva/leviæ
- ti ti leviësci
- lê o/a levieiva/leviæ
- niatri leviëscimo
- viatri leviësci
- liatri levieivan/leviæn
Imperativo
- leva ti!
- levemmo niatri!
- levæ viatri!
Participio passato
- m. s. levou
- m. p. levæ
- f. s. levâ
- f. p. levæ
Gerundio
- levando
passâ
Indicativo
Presente
- mi passo
- ti ti passi
- lê o/a passa
- niatri passemmo
- viatri passæ
- liatri passan
Imperfetto
- mi passava
- ti ti passavi
- lê o/a passava
- niatri passavimo
- viatri passavi
- liatri passavan
Futuro
- mi passiò
- ti ti passiæ
- lê o/a passià
- niatri passiemo
- viatri passiei
- liatri passian
Congiuntivo
Presente
- che mi passe
- che ti ti passi
- che lê o/a passe
- che niatri passemmo
- che viatri passæ
- che liatri passan
Imperfetto
- che mi passesse
- che ti ti passesci
- che lê o/a passesse
- che niatri passescimo
- che viatri passesci
- che liatri passessan
Condizionale
- mi passieiva/passiæ
- ti ti passiësci
- lê o/a passieiva/passiæ
- niatri passiëscimo
- viatri passiësci
- liatri passieivan/passiæn
Imperativo
- passa ti!
- passemmo niatri!
- passæ viatri!
Participio passato
- m. s. passou
- m. p. passæ
- f. s. passâ
- f. p. passæ
Gerundio
- passando
perde
Indicativo
Presente
- mi perdo
- ti ti perdi
- lê o/a perde
- niatri perdemmo
- viatri perdei
- liatri perdan
Imperfetto
- mi perdeiva
- ti ti perdeivi
- lê o/a perdeiva
- niatri perdeivimo
- viatri perdeivi
- liatri perdeivan
Futuro
- mi perdiò
- ti ti perdiæ
- lê o/a perdià
- niatri perdiemo
- viatri perdiei
- liatri perdian
Congiuntivo
Presente
- che mi perde
- che ti ti perdi
- che lê o/a perde
- che niatri perdemmo
- che viatri perdei
- che liatri perdan
Imperfetto
- che mi perdesse
- che ti ti perdesci
- che lê o/a perdesse
- che niatri perdescimo
- che viatri perdesci
- che liatri perdessan
Condizionale
- mi perdieiva/perdiæ
- ti ti perdiësci
- lê o/a perdieiva/perdiæ
- niatri perdiëscimo
- viatri perdiësci
- liatri perdieivan/perdiæn
Imperativo
- perdi ti!
- perdemmo niatri!
- perdei viatri!
Participio passato
- m. s. perso
- m. p. persci
- f. s. persa
- f. p. perse
Gerundio
- perdendo
sätâ
Indicativo
Presente
- mi sato
- ti ti sati
- lê o/a sata
- niatri sätemmo
- viatri sätæ
- liatri satan
Imperfetto
- mi sätava
- ti ti sätavi
- lê o/a sätava
- niatri sätavimo
- viatri sätavi
- liatri sätavan
Futuro
- mi sätiò
- ti ti sätiæ
- lê o/a sätià
- niatri sätiemo
- viatri sätiei
- liatri sätian
Congiuntivo
Presente
- che mi sate
- che ti ti sati
- che lê o/a sate
- che niatri sätemmo
- che viatri sätæ
- che liatri satan
Imperfetto
- che mi sätesse
- che ti ti sätesci
- che lê o/a sätesse
- che niatri sätescimo
- che viatri sätesci
- che liatri sätessan
Condizionale
- mi sätieiva/sätiæ
- ti ti sätiësci
- lê o/a sätieiva/sätiæ
- niatri sätiëscimo
- viatri sätiësci
- liatri sätieivan/sätiæn
Imperativo
- sata ti!
- sätemmo niatri!
- sätæ viatri!
Participio passato
- m. s. sätou
- m. p. sätæ
- f. s. sätâ
- f. p. sätæ
Gerundio
- sätando
sciortî
Indicativo
Presente
- mi sciòrto
- ti ti sciòrti
- lê o/a sciòrte
- niatri sciortimmo
- viatri sciortî
- liatri sciòrtan
Imperfetto
- mi sciortiva
- ti ti sciortivi
- lê o/a sciortiva
- niatri sciortivimo
- viatri sciortivi
- liatri sciortivan
Futuro
- mi sciortiò
- ti ti sciortiæ
- lê o/a sciortià
- niatri sciortiemo
- viatri sciortiei
- liatri sciortian
Congiuntivo
Presente
- che mi sciòrte
- che ti ti sciòrti
- che lê o/a sciòrte
- che niatri sciortimmo
- che viatri sciortî
- che liatri sciòrtan
Imperfetto
- che mi sciortisse
- che ti ti sciortisci
- che lê o/a sciortisse
- che niatri sciortiscimo
- che viatri sciortisci
- che liatri sciortissan
Condizionale
- mi sciortieiva/sciortiæ
- ti ti sciortiësci
- lê o/a sciortieiva/sciortiæ
- niatri sciortiëscimo
- viatri sciortiësci
- liatri sciortieivan/sciortiæn
Imperativo
- sciòrti ti!
- sciortimmo niatri!
- sciortî viatri!
Participio passato
- m. s. sciortio
- m. p. sciortii
- f. s. sciortia
- f. p. sciortie
Gerundio
- sciortindo
spægâ
Indicativo
Presente
- mi spægo
- ti ti spæghi
- lê o/a spæga
- niatri spæghemmo
- viatri spægæ
- liatri spægan
Imperfetto
- mi spægava
- ti ti spægavi
- lê o/a spægava
- niatri spægavimo
- viatri spægavi
- liatri spægavan
Futuro
- mi spæghiò
- ti ti spæghiæ
- lê o/a spæghià
- niatri spæghiemo
- viatri spæghiei
- liatri spæghian
Congiuntivo
Presente
- che mi spæghe
- che ti ti spæghi
- che lê o/a spæghe
- che niatri spæghemmo
- che viatri spægæ
- che liatri spægan
Imperfetto
- che mi spæghesse
- che ti ti spæghesci
- che lê o/a spæghesse
- che niatri spæghescimo
- che viatri spæghesci
- che liatri spæghessan
Condizionale
- mi spæghieiva/spæghiæ
- ti ti spæghiësci
- lê o/a spæghieiva/spæghiæ
- niatri spæghiëscimo
- viatri spæghiësci
- liatri spæghieivan/spæghiæn
Imperativo
- spæga ti!
- spæghemmo niatri!
- spægæ viatri!
Participio passato
- m. s. spægou
- m. p. spægæ
- f. s. spægâ
- f. p. spægæ
Gerundio
- spægando
spontâ
Indicativo
Presente
- mi sponto
- ti ti sponti
- lê o/a sponta
- niatri spontemmo
- viatri spontæ
- liatri spontan
Imperfetto
- mi spontava
- ti ti spontavi
- lê o/a spontava
- niatri spontavimo
- viatri spontavi
- liatri spontavan
Futuro
- mi spontiò
- ti ti spontiæ
- lê o/a spontià
- niatri spontiemo
- viatri spontiei
- liatri spontian
Congiuntivo
Presente
- che mi sponte
- che ti ti sponti
- che lê o/a sponte
- che niatri spontemmo
- che viatri spontæ
- che liatri spontan
Imperfetto
- che mi spontesse
- che ti ti spontesci
- che lê o/a spontesse
- che niatri spontescimo
- che viatri spontesci
- che liatri spontessan
Condizionale
- mi spontieiva/spontiæ
- ti ti spontiësci
- lê o/a spontieiva/spontiæ
- niatri spontiëscimo
- viatri spontiësci
- liatri spontieivan/spontiæn
Imperativo
- sponta ti!
- spontemmo niatri!
- spontæ viatri!
Participio passato
- m. s. spontou
- m. p. spontæ
- f. s. spontâ
- f. p. spontæ
Gerundio
- spontando
vegnî
Indicativo
Presente
- mi vëgno
- ti ti vëgni
- lê o/a vëgne/ven
- niatri vegnimmo
- viatri vegnî
- liatri vëgnan
Imperfetto
- mi vegniva
- ti ti vegnivi
- lê o/a vegniva
- niatri vegnivimo
- viatri vegnivi
- liatri vegnivan
Futuro
- mi vegniò
- ti ti vegniæ
- lê o/a vegnià
- niatri vegniemo
- viatri vegniei
- liatri vegnian
Congiuntivo
Presente
- che mi vëgne
- che ti ti vëgni
- che lê o/a vëgne
- che niatri vegnimmo
- che viatri vegnî
- che liatri vëgnan
Imperfetto
- che mi vegnisse
- che ti ti vegnisci
- che lê o/a vegnisse
- che niatri vegniscimo
- che viatri vegnisci
- che liatri vegnissan
Condizionale
- mi vegnieiva/vegniæ
- ti ti vegniësci
- lê o/a vegnieiva/vegniæ
- niatri vegniëscimo
- viatri vegniësci
- liatri vegnieivan/vegniæn
Imperativo
- vëgni ti!
- vegnimmo niatri!
- vegnî viatri!
Participio passato
- m. s. vegnuo
- m. p. vegnui
- f. s. vegnua
- f. p. vegnue
Gerundio
- vegnindo