Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Diçionäio italian-zeneise

combinare

v. tr.
  1. unire

    combinâ [kuŋbiˈnaː]

    azzonze [aˈzuŋze] (var. zonze)1

    azzontâ [azuŋˈtaː] (var. zontâ)1

    unî [yˈniː]

  2. conciliare, accordare

    combinâ [kuŋbiˈnaː]

    accordâ [akurˈdaː]

    mette d’accòrdio [ˈmetˑe daˈkɔːrdju]

  3. concludere, realizzare

    combinâ [kuŋbiˈnaː]

  4. colloquiale: fare

    [ˈfaː]

Per saperne di più

1. Prostesi di [a]- in verbi e sostantivi

In genovese è particolarmente frequente la prostesi – cioè l’aggiunta in posizione iniziale – di una vocale [a]- in molte forme verbali. Questi verbi possono quindi presentarsi in doppia forma, ad esempio: arregordâ [areɡurˈdaː] ~ regordâ [reɡurˈdaː] “ricordare”; addeuviâ [adøːˈvjaː] ~ deuviâ [døːˈvjaː] “usare”; allevâ [aleˈvaː] ~ levâ [leˈvaː] “levare, togliere”; ammiâ [aˈmjaː] ~ miâ [ˈmjaː] “guardare”; arrecheugge [areˈkødʒˑe] ~ recheugge [reˈkødʒˑe] “raccogliere”. Sebbene in origine questo fenomeno potesse forse avere funzione intensificativa, nella pratica entrambe le forme – con o senza la vocale iniziale – sono equivalenti e non comportano alcuna variazione di significato. Il fenomeno riguarda anche alcuni sostantivi deverbali, come arregòrdo [areˈɡɔːrdu] ~ regòrdo [reˈɡɔːrdu] “ricordo”, allevamacce [ale(ː)vaˈmatʃˑe] ~ levamacce [ale(ː)vaˈmatʃˑe] “smacchiatore” o arrecuggeita [arekyˈdʒejta] ~ recuggeita [rekyˈdʒejta] “raccolta”. Anche in questi casi, di norma le due forme non implicano differenze di significato. Nel DEIZE, le forme con o senza prostesi di [a]- sono lemmatizzate nella forma ritenuta più frequente nell’uso generale.

Coniugazioni

accordâ

Indicativo

Presente

  1. mi accòrdo
  2. ti t’accòrdi
  3. o/a l’accòrda
  4. niatri accordemmo
  5. viatri accordæ
  6. liatri accòrdan

Imperfetto

  1. mi accordava
  2. ti t’accordavi
  3. o/a l’accordava
  4. niatri accordavimo
  5. viatri accordavi
  6. liatri accordavan

Futuro

  1. mi accordiò
  2. ti t’accordiæ
  3. o/a l’accordià
  4. niatri accordiemo
  5. viatri accordiei
  6. liatri accordian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi accòrde
  2. che ti t’accòrdi
  3. che lê o/a l’accòrde
  4. che niatri accordemmo
  5. che viatri accordæ
  6. che liatri accòrdan

Imperfetto

  1. che mi accordesse
  2. che ti t’accordesci
  3. che lê o/a l’accordesse
  4. che niatri accordescimo
  5. che viatri accordesci
  6. che liatri accordessan

Condizionale

  1. mi accordieiva/accordiæ
  2. ti t’accordiësci
  3. o/a l’accordieiva/accordiæ
  4. niatri accordiëscimo
  5. viatri accordiësci
  6. liatri accordieivan/accordiæn

Imperativo

  1. accòrda ti!
  2. accordemmo niatri!
  3. accordæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. accordou
  2. m. p. accordæ
  3. f. s. accordâ
  4. f. p. accordæ

Gerundio

  1. accordando
azzontâ

Indicativo

Presente

  1. mi azzonto
  2. ti t’azzonti
  3. o/a l’azzonta
  4. niatri azzontemmo
  5. viatri azzontæ
  6. liatri azzontan

Imperfetto

  1. mi azzontava
  2. ti t’azzontavi
  3. o/a l’azzontava
  4. niatri azzontavimo
  5. viatri azzontavi
  6. liatri azzontavan

Futuro

  1. mi azzontiò
  2. ti t’azzontiæ
  3. o/a l’azzontià
  4. niatri azzontiemo
  5. viatri azzontiei
  6. liatri azzontian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi azzonte
  2. che ti t’azzonti
  3. che lê o/a l’azzonte
  4. che niatri azzontemmo
  5. che viatri azzontæ
  6. che liatri azzontan

Imperfetto

  1. che mi azzontesse
  2. che ti t’azzontesci
  3. che lê o/a l’azzontesse
  4. che niatri azzontescimo
  5. che viatri azzontesci
  6. che liatri azzontessan

Condizionale

  1. mi azzontieiva/azzontiæ
  2. ti t’azzontiësci
  3. o/a l’azzontieiva/azzontiæ
  4. niatri azzontiëscimo
  5. viatri azzontiësci
  6. liatri azzontieivan/azzontiæn

Imperativo

  1. azzonta ti!
  2. azzontemmo niatri!
  3. azzontæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. azzontou
  2. m. p. azzontæ
  3. f. s. azzontâ
  4. f. p. azzontæ

Gerundio

  1. azzontando
azzonze

Indicativo

Presente

  1. mi azzonzo
  2. ti t’azzonzi
  3. o/a l’azzonze
  4. niatri azzonzemmo
  5. viatri azzonzei
  6. liatri azzonzan

Imperfetto

  1. mi azzonzeiva
  2. ti t’azzonzeivi
  3. o/a l’azzonzeiva
  4. niatri azzonzeivimo
  5. viatri azzonzeivi
  6. liatri azzonzeivan

Futuro

  1. mi azzonziò
  2. ti t’azzonziæ
  3. o/a l’azzonzià
  4. niatri azzonziemo
  5. viatri azzonziei
  6. liatri azzonzian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi azzonze
  2. che ti t’azzonzi
  3. che lê o/a l’azzonze
  4. che niatri azzonzemmo
  5. che viatri azzonzei
  6. che liatri azzonzan

Imperfetto

  1. che mi azzonzesse
  2. che ti t’azzonzesci
  3. che lê o/a l’azzonzesse
  4. che niatri azzonzescimo
  5. che viatri azzonzesci
  6. che liatri azzonzessan

Condizionale

  1. mi azzonzieiva/azzonziæ
  2. ti t’azzonziësci
  3. o/a l’azzonzieiva/azzonziæ
  4. niatri azzonziëscimo
  5. viatri azzonziësci
  6. liatri azzonzieivan/azzonziæn

Imperativo

  1. azzonzi ti!
  2. azzonzemmo niatri!
  3. azzonzei viatri!

Participio passato

  1. m. s. azzonto
  2. m. p. azzonti
  3. f. s. azzonta
  4. f. p. azzonte

Gerundio

  1. azzonzendo
combinâ

Indicativo

Presente

  1. mi combiño
  2. ti ti combiñi
  3. o/a combiña
  4. niatri combinemmo
  5. viatri combinæ
  6. liatri combiñan

Imperfetto

  1. mi combinava
  2. ti ti combinavi
  3. o/a combinava
  4. niatri combinavimo
  5. viatri combinavi
  6. liatri combinavan

Futuro

  1. mi combiniò
  2. ti ti combiniæ
  3. o/a combinià
  4. niatri combiniemo
  5. viatri combiniei
  6. liatri combinian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi combiñe
  2. che ti ti combiñi
  3. che lê o/a combiñe
  4. che niatri combinemmo
  5. che viatri combinæ
  6. che liatri combiñan

Imperfetto

  1. che mi combinesse
  2. che ti ti combinesci
  3. che lê o/a combinesse
  4. che niatri combinescimo
  5. che viatri combinesci
  6. che liatri combinessan

Condizionale

  1. mi combinieiva/combiniæ
  2. ti ti combiniësci
  3. o/a combinieiva/combiniæ
  4. niatri combiniëscimo
  5. viatri combiniësci
  6. liatri combinieivan/combiniæn

Imperativo

  1. combiña ti!
  2. combinemmo niatri!
  3. combinæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. combinou
  2. m. p. combinæ
  3. f. s. combinâ
  4. f. p. combinæ

Gerundio

  1. combinando

Indicativo

Presente

  1. mi fasso
  2. ti ti fæ
  3. o/a fa
  4. niatri femmo
  5. viatri
  6. liatri fan

Imperfetto

  1. mi fava/faxeiva
  2. ti ti favi/faxeivi
  3. o/a fava/faxeiva
  4. niatri favimo/faxeivimo
  5. viatri favi/faxeivi
  6. liatri favan/faxeivan

Futuro

  1. mi faiò
  2. ti ti faiæ
  3. o/a faià
  4. niatri faiemo
  5. viatri faiei
  6. liatri faian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi fasse
  2. che ti ti fasci
  3. che lê o/a fasse
  4. che niatri femmo
  5. che viatri
  6. che liatri fassan

Imperfetto

  1. che mi fesse
  2. che ti ti fesci
  3. che lê o/a fesse
  4. che niatri fescimo
  5. che viatri fesci
  6. che liatri fessan

Condizionale

  1. mi faieiva/faiæ
  2. ti ti faiësci
  3. o/a faieiva/faiæ
  4. niatri faiëscimo
  5. viatri faiësci
  6. liatri faieivan/faiæn

Imperativo

  1. fanni ti!
  2. femmo niatri!
  3. viatri!

Participio passato

  1. m. s. fæto
  2. m. p. fæti
  3. f. s. fæta
  4. f. p. fæte

Gerundio

  1. fando/faxendo
unî

Indicativo

Presente

  1. mi uniscio
  2. ti t’unisci
  3. o/a l’unisce
  4. niatri unimmo
  5. viatri unî
  6. liatri uniscian

Imperfetto

  1. mi univa
  2. ti t’univi
  3. o/a l’univa
  4. niatri univimo
  5. viatri univi
  6. liatri univan

Futuro

  1. mi uniò
  2. ti t’uniæ
  3. o/a l’unià
  4. niatri uniemo
  5. viatri uniei
  6. liatri unian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi unisce
  2. che ti t’unisci
  3. che lê o/a l’unisce
  4. che niatri unimmo
  5. che viatri unî
  6. che liatri uniscian

Imperfetto

  1. che mi unisse
  2. che ti t’unisci
  3. che lê o/a l’unisse
  4. che niatri uniscimo
  5. che viatri unisci
  6. che liatri unissan

Condizionale

  1. mi unieiva/uniæ
  2. ti t’uniësci
  3. o/a l’unieiva/uniæ
  4. niatri uniëscimo
  5. viatri uniësci
  6. liatri unieivan/uniæn

Imperativo

  1. unisci ti!
  2. unimmo niatri!
  3. unî viatri!

Participio passato

  1. m. s. unio
  2. m. p. unii
  3. f. s. unia
  4. f. p. unie

Gerundio

  1. unindo
Ben che scià en in sciâ verscion zeneise do scito, o DEIZE o l’é un diçionäio italian-zeneise: i contegnui de ste pagine en donca scriti in italian.