DEIZE
correre
-
avanzare con un susseguirsi di balzi, anche come attività agonistica corrî
[kuˈriː] Usain Bolt corre alla velocità di 44,72 km/h
o Usain Bolt o core a-a veloçitæ de 44,72 km/h
mia mamma corre ogni mattina al parco per allenarsi
mæ moæ a core tutte e mattin a-o parco pe allenâse
-
muoversi velocemente, affrettare il passo camminâ
[kamiˈnaː] corrî
[kuˈriː] Virginia è corsa a casa per non far aspettare la madre
a Virginia a l’é camminâ à casa pe no fâ aspëtâ a moæ
se correte ci arrivate in tempo
se camminæ gh’arrivæ à tempo
ma come corre questo treno!
ma comme o cammiña sto treno!
-
fare qcs. in fretta corrî
[kuˈriː] se corri così in cucina, fai solo pasticci
se ti cori coscì in coxiña, ti fæ solo che di pacciughi
quando corro a scrivere faccio mille refusi
quande coro into scrive fasso mille sguaroin
-
di corso d’acqua: scorrere strixellâ
[striʒeˈlaː] corrî
[kuˈriː] un ruscello corre ai margini del sentiero
un rianello o strixella in sciâ ziña do sentê
-
di tempo: trascorrere corrî
[kuˈriː] passâ
[paˈsaː] le ore correvano senza che me ne accorgessi
e oe corrivan sensa che me n’accorzesse
Polirematiche
Coniugaçioin
camminâ
Indicativo
Presente
- mi cammiño
- ti ti cammiñi
- lê o/a cammiña
- niatri camminemmo
- viatri camminæ
- liatri cammiñan
Imperfetto
- mi camminava
- ti ti camminavi
- lê o/a camminava
- niatri camminavimo
- viatri camminavi
- liatri camminavan
Futuo
- mi camminiò
- ti ti camminiæ
- lê o/a camminià
- niatri camminiemo
- viatri camminiei
- liatri camminian
Conzontivo
Presente
- che mi cammiñe
- che ti ti cammiñi
- che lê o/a cammiñe
- che niatri camminemmo
- che viatri camminæ
- che liatri cammiñan
Imperfetto
- che mi camminesse
- che ti ti camminesci
- che lê o/a camminesse
- che niatri camminescimo
- che viatri camminesci
- che liatri camminessan
Condiçionale
- mi camminieiva/camminiæ
- ti ti camminiësci
- lê o/a camminieiva/camminiæ
- niatri camminiëscimo
- viatri camminiësci
- liatri camminieivan/camminiæn
Imperativo
- cammiña ti!
- camminemmo niatri!
- camminæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. camminou
- m. p. camminæ
- f. s. camminâ
- f. p. camminæ
Gerundio
- camminando
corrî
Indicativo
Presente
- mi coro
- ti ti cori
- lê o/a core
- niatri corrimmo
- viatri corrî
- liatri coran
Imperfetto
- mi corriva
- ti ti corrivi
- lê o/a corriva
- niatri corrivimo
- viatri corrivi
- liatri corrivan
Futuo
- mi corriò
- ti ti corriæ
- lê o/a corrià
- niatri corriemo
- viatri corriei
- liatri corrian
Conzontivo
Presente
- che mi core
- che ti ti cori
- che lê o/a core
- che niatri corrimmo
- che viatri corrî
- che liatri coran
Imperfetto
- che mi corrisse
- che ti ti corrisci
- che lê o/a corrisse
- che niatri corriscimo
- che viatri corrisci
- che liatri corrissan
Condiçionale
- mi corrieiva/corriæ
- ti ti corriësci
- lê o/a corrieiva/corriæ
- niatri corriëscimo
- viatri corriësci
- liatri corrieivan/corriæn
Imperativo
- cori ti!
- corrimmo niatri!
- corrî viatri!
Partiçipio passou
- m. s. corrio
- m. p. corrii
- f. s. corria
- f. p. corrie
Gerundio
- corrindo
passâ
Indicativo
Presente
- mi passo
- ti ti passi
- lê o/a passa
- niatri passemmo
- viatri passæ
- liatri passan
Imperfetto
- mi passava
- ti ti passavi
- lê o/a passava
- niatri passavimo
- viatri passavi
- liatri passavan
Futuo
- mi passiò
- ti ti passiæ
- lê o/a passià
- niatri passiemo
- viatri passiei
- liatri passian
Conzontivo
Presente
- che mi passe
- che ti ti passi
- che lê o/a passe
- che niatri passemmo
- che viatri passæ
- che liatri passan
Imperfetto
- che mi passesse
- che ti ti passesci
- che lê o/a passesse
- che niatri passescimo
- che viatri passesci
- che liatri passessan
Condiçionale
- mi passieiva/passiæ
- ti ti passiësci
- lê o/a passieiva/passiæ
- niatri passiëscimo
- viatri passiësci
- liatri passieivan/passiæn
Imperativo
- passa ti!
- passemmo niatri!
- passæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. passou
- m. p. passæ
- f. s. passâ
- f. p. passæ
Gerundio
- passando
strixellâ
Indicativo
Presente
- mi strixello
- ti ti strixelli
- lê o/a strixella
- niatri strixellemmo
- viatri strixellæ
- liatri strixellan
Imperfetto
- mi strixellava
- ti ti strixellavi
- lê o/a strixellava
- niatri strixellavimo
- viatri strixellavi
- liatri strixellavan
Futuo
- mi strixelliò
- ti ti strixelliæ
- lê o/a strixellià
- niatri strixelliemo
- viatri strixelliei
- liatri strixellian
Conzontivo
Presente
- che mi strixelle
- che ti ti strixelli
- che lê o/a strixelle
- che niatri strixellemmo
- che viatri strixellæ
- che liatri strixellan
Imperfetto
- che mi strixellesse
- che ti ti strixellesci
- che lê o/a strixellesse
- che niatri strixellescimo
- che viatri strixellesci
- che liatri strixellessan
Condiçionale
- mi strixellieiva/strixelliæ
- ti ti strixelliësci
- lê o/a strixellieiva/strixelliæ
- niatri strixelliëscimo
- viatri strixelliësci
- liatri strixellieivan/strixelliæn
Imperativo
- strixella ti!
- strixellemmo niatri!
- strixellæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. strixellou
- m. p. strixellæ
- f. s. strixellâ
- f. p. strixellæ
Gerundio
- strixellando