Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Diçionäio italian-zeneise

devastare

v. tr.
  1. saccheggiare e distruggere

    destrue [desˈtryːe] (var. distrue)1

    sacchezzâ [sakeˈzaː]

    mette à bottin [ˈmetˑe a buˈtiŋ]

    i soldati devastano la città senza alcuna pietà

    i sordatti destruan a çittæ sensa nisciuña pietæ

  2. distruggere

    destrue [desˈtryːe] (var. distrue)1

    arroinâ [arwiˈnaː]

    devastâ [devasˈtaː]

    l’alluvione ha devastato la città

    l’inondaçion a l’à destruto a çittæ

Pe saveine de ciù

1. Prefisci de-, des- e re-

Comme mensunou da-o E. G. Parodi, Studj Liguri, inte «Archivio glottologico italiano», xiv, 1896, i prefisci zeneixi de-, des- e re- an perso a -e- e piggiou a -i- apreuvo à l’influensa de l’italian. L’é tante dexeñe d’anni defæti che difende, discorrî, risponde, etc. an piggiou o pòsto de defende, descorrî, responde, etc. inta lengua parlâ. E forme in -e- en à tutte e mainee ancon ben ben addeuviæ inta lengua scritta letteräia. Inte sto diçionäio, consciderou e finalitæ pe-o ciù didattiche che l’animan (che pontan ascì a-o repiggio de çerte forme ciù viaxe, se addescian l’interesse de casañe), se repòrta solo che e forme in -e-. E forme “italianizzæ” in -i- se peuan consciderâ à tutti i mòddi comme perfettamente legittime.

Coniugaçioin

arroinâ

Indicativo

Presente

  1. mi arroiño
  2. ti t’arroiñi
  3. o/a l’arroiña
  4. niatri arroinemmo
  5. viatri arroinæ
  6. liatri arroiñan

Imperfetto

  1. mi arroinava
  2. ti t’arroinavi
  3. o/a l’arroinava
  4. niatri arroinavimo
  5. viatri arroinavi
  6. liatri arroinavan

Futuo

  1. mi arroiniò
  2. ti t’arroiniæ
  3. o/a l’arroinià
  4. niatri arroiniemo
  5. viatri arroiniei
  6. liatri arroinian

Conzontivo

Presente

  1. che mi arroiñe
  2. che ti t’arroiñi
  3. che lê o/a l’arroiñe
  4. che niatri arroinemmo
  5. che viatri arroinæ
  6. che liatri arroiñan

Imperfetto

  1. che mi arroinesse
  2. che ti t’arroinesci
  3. che lê o/a l’arroinesse
  4. che niatri arroinescimo
  5. che viatri arroinesci
  6. che liatri arroinessan

Condiçionale

  1. mi arroinieiva/arroiniæ
  2. ti t’arroiniësci
  3. o/a l’arroinieiva/arroiniæ
  4. niatri arroiniëscimo
  5. viatri arroiniësci
  6. liatri arroinieivan/arroiniæn

Imperativo

  1. arroiña ti!
  2. arroinemmo niatri!
  3. arroinæ viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. arroinou
  2. m. p. arroinæ
  3. f. s. arroinâ
  4. f. p. arroinæ

Gerundio

  1. arroinando
destrue

Indicativo

Presente

  1. mi destruo
  2. ti ti destrui
  3. o/a destrue
  4. niatri destruemmo/destruemo
  5. viatri destruei
  6. liatri destruan

Imperfetto

  1. mi destrueiva
  2. ti ti destrueivi
  3. o/a destrueiva
  4. niatri destrueivimo
  5. viatri destrueivi
  6. liatri destrueivan

Futuo

  1. mi destruiò
  2. ti ti destruiæ
  3. o/a destruià
  4. niatri destruiemo
  5. viatri destruiei
  6. liatri destruian

Conzontivo

Presente

  1. che mi destrue
  2. che ti ti destrui
  3. che lê o/a destrue
  4. che niatri destruemmo/destruemo
  5. che viatri destruei
  6. che liatri destruan

Imperfetto

  1. che mi destruesse
  2. che ti ti destruesci
  3. che lê o/a destruesse
  4. che niatri destruescimo
  5. che viatri destruesci
  6. che liatri destruessan

Condiçionale

  1. mi destruieiva/destruiæ
  2. ti ti destruiësci
  3. o/a destruieiva/destruiæ
  4. niatri destruiëscimo
  5. viatri destruiësci
  6. liatri destruieivan/destruiæn

Imperativo

  1. destrui ti!
  2. destruemmo/destruemo niatri!
  3. destruei viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. destruto
  2. m. p. destruti
  3. f. s. destruta
  4. f. p. destrute

Gerundio

  1. destruendo
devastâ

Indicativo

Presente

  1. mi devasto
  2. ti ti devasti
  3. o/a devasta
  4. niatri devastemmo
  5. viatri devastæ
  6. liatri devastan

Imperfetto

  1. mi devastava
  2. ti ti devastavi
  3. o/a devastava
  4. niatri devastavimo
  5. viatri devastavi
  6. liatri devastavan

Futuo

  1. mi devastiò
  2. ti ti devastiæ
  3. o/a devastià
  4. niatri devastiemo
  5. viatri devastiei
  6. liatri devastian

Conzontivo

Presente

  1. che mi devaste
  2. che ti ti devasti
  3. che lê o/a devaste
  4. che niatri devastemmo
  5. che viatri devastæ
  6. che liatri devastan

Imperfetto

  1. che mi devastesse
  2. che ti ti devastesci
  3. che lê o/a devastesse
  4. che niatri devastescimo
  5. che viatri devastesci
  6. che liatri devastessan

Condiçionale

  1. mi devastieiva/devastiæ
  2. ti ti devastiësci
  3. o/a devastieiva/devastiæ
  4. niatri devastiëscimo
  5. viatri devastiësci
  6. liatri devastieivan/devastiæn

Imperativo

  1. devasta ti!
  2. devastemmo niatri!
  3. devastæ viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. devastou
  2. m. p. devastæ
  3. f. s. devastâ
  4. f. p. devastæ

Gerundio

  1. devastando
sacchezzâ

Indicativo

Presente

  1. mi sacchezzo
  2. ti ti sacchezzi
  3. o/a sacchezza
  4. niatri sacchezzemmo
  5. viatri sacchezzæ
  6. liatri sacchezzan

Imperfetto

  1. mi sacchezzava
  2. ti ti sacchezzavi
  3. o/a sacchezzava
  4. niatri sacchezzavimo
  5. viatri sacchezzavi
  6. liatri sacchezzavan

Futuo

  1. mi sacchezziò
  2. ti ti sacchezziæ
  3. o/a sacchezzià
  4. niatri sacchezziemo
  5. viatri sacchezziei
  6. liatri sacchezzian

Conzontivo

Presente

  1. che mi sacchezze
  2. che ti ti sacchezzi
  3. che lê o/a sacchezze
  4. che niatri sacchezzemmo
  5. che viatri sacchezzæ
  6. che liatri sacchezzan

Imperfetto

  1. che mi sacchezzesse
  2. che ti ti sacchezzesci
  3. che lê o/a sacchezzesse
  4. che niatri sacchezzescimo
  5. che viatri sacchezzesci
  6. che liatri sacchezzessan

Condiçionale

  1. mi sacchezzieiva/sacchezziæ
  2. ti ti sacchezziësci
  3. o/a sacchezzieiva/sacchezziæ
  4. niatri sacchezziëscimo
  5. viatri sacchezziësci
  6. liatri sacchezzieivan/sacchezziæn

Imperativo

  1. sacchezza ti!
  2. sacchezzemmo niatri!
  3. sacchezzæ viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. sacchezzou
  2. m. p. sacchezzæ
  3. f. s. sacchezzâ
  4. f. p. sacchezzæ

Gerundio

  1. sacchezzando