DEIZE
dimostrare
-
rendere evidente un sentimento, un atteggiamento, una condizione dâ à divedde
[ˈdaː a diˈvedˑe] fâ vedde
[ˈfaː ˈvedˑe] mostrâ
[musˈtraː] demostrâ
[demusˈtraː] (var. dimostrâ) con il vostro dubbio dimostrate di conoscermi ben poco!
co-o vòstro dubio dæ à divedde de conoscime ben pöco!
-
dar prova dell’esattezza di un’affermazione demostrâ
[demusˈtraː] (var. dimostrâ) provâ
[pruˈvaː] la scienziata ha dimostrato la sua teoria
a sciensiâ a l’à demostrou a seu teoria
-
spiegare come funziona o si esegue qcs. mostrâ
[musˈtraː] demostrâ
[demusˈtraː] (var. dimostrâ) il tecnico ci ha dimostrato come usare il nuovo software
o tecnico o n’à mostrou comme addeuviâ o neuvo software
dimostrarsi
-
rivelarsi in un certo modo mostrâse
[musˈtraːse] demostrâse
[demusˈtraːse] (var. dimostrâse) il progetto si è dimostrato più complesso del previsto
o progetto o s’é mostrou ciù complesso che no se pensesse
Pe saveine de ciù
Prefisci de-, des- e re-
Comme mensunou da-o E. G. Parodi, Studj Liguri, inte «Archivio glottologico italiano», xiv, 1896, i prefisci zeneixi de-, des- e re- an perso a -e- e piggiou a -i- apreuvo à l’influensa de l’italian. L’é tante dexeñe d’anni defæti che difende, discorrî, risponde, etc. an piggiou o pòsto de defende, descorrî, responde, etc. inta lengua parlâ. E forme in -e- en à tutte e mainee ancon ben ben addeuviæ inta lengua scritta letteräia.
Inte sto diçionäio, consciderou e finalitæ pe-o ciù didattiche che l’animan (che pontan ascì a-o repiggio de çerte forme ciù viaxe, se addescian l’interesse de casañe), se repòrta solo che e forme in -e-. E forme “italianizzæ” in -i- se peuan consciderâ à tutti i mòddi comme perfettamente legittime.
Coniugaçioin
dâ
Indicativo
Presente
- mi daggo
- ti ti dæ
- lê o/a dà
- niatri demmo
- viatri dæ
- liatri dan
Imperfetto
- mi dava
- ti ti davi
- lê o/a dava
- niatri davimo
- viatri davi
- liatri davan
Futuo
- mi daiò
- ti ti daiæ
- lê o/a daià
- niatri daiemo
- viatri daiei
- liatri daian
Conzontivo
Presente
- che mi dagghe
- che ti ti dagghi
- che lê o/a dagghe
- che niatri demmo
- che viatri dæ
- che liatri daggan
Imperfetto
- che mi desse
- che ti ti desci
- che lê o/a desse
- che niatri descimo
- che viatri desci
- che liatri dessan
Condiçionale
- mi daieiva/daiæ
- ti ti daiësci
- lê o/a daieiva/daiæ
- niatri daiëscimo
- viatri daiësci
- liatri daieivan/daiæn
Imperativo
- danni ti!
- demmo niatri!
- dæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. dæto
- m. p. dæti
- f. s. dæta
- f. p. dæte
Gerundio
- dando
demostrâ
Indicativo
Presente
- mi demostro
- ti ti demostri
- lê o/a demostra
- niatri demostremmo
- viatri demostræ
- liatri demostran
Imperfetto
- mi demostrava
- ti ti demostravi
- lê o/a demostrava
- niatri demostravimo
- viatri demostravi
- liatri demostravan
Futuo
- mi demostriò
- ti ti demostriæ
- lê o/a demostrià
- niatri demostriemo
- viatri demostriei
- liatri demostrian
Conzontivo
Presente
- che mi demostre
- che ti ti demostri
- che lê o/a demostre
- che niatri demostremmo
- che viatri demostræ
- che liatri demostran
Imperfetto
- che mi demostresse
- che ti ti demostresci
- che lê o/a demostresse
- che niatri demostrescimo
- che viatri demostresci
- che liatri demostressan
Condiçionale
- mi demostrieiva/demostriæ
- ti ti demostriësci
- lê o/a demostrieiva/demostriæ
- niatri demostriëscimo
- viatri demostriësci
- liatri demostrieivan/demostriæn
Imperativo
- demostra ti!
- demostremmo niatri!
- demostræ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. demostrou
- m. p. demostræ
- f. s. demostrâ
- f. p. demostræ
Gerundio
- demostrando
fâ
Indicativo
Presente
- mi fasso
- ti ti fæ
- lê o/a fa
- niatri femmo
- viatri fæ
- liatri fan
Imperfetto
- mi fava/faxeiva
- ti ti favi/faxeivi
- lê o/a fava/faxeiva
- niatri favimo/faxeivimo
- viatri favi/faxeivi
- liatri favan/faxeivan
Futuo
- mi faiò
- ti ti faiæ
- lê o/a faià
- niatri faiemo
- viatri faiei
- liatri faian
Conzontivo
Presente
- che mi fasse
- che ti ti fasci
- che lê o/a fasse
- che niatri femmo
- che viatri fæ
- che liatri fassan
Imperfetto
- che mi fesse
- che ti ti fesci
- che lê o/a fesse
- che niatri fescimo
- che viatri fesci
- che liatri fessan
Condiçionale
- mi faieiva/faiæ
- ti ti faiësci
- lê o/a faieiva/faiæ
- niatri faiëscimo
- viatri faiësci
- liatri faieivan/faiæn
Imperativo
- fanni ti!
- femmo niatri!
- fæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. fæto
- m. p. fæti
- f. s. fæta
- f. p. fæte
Gerundio
- fando, faxendo
mostrâ
Indicativo
Presente
- mi mostro
- ti ti mostri
- lê o/a mostra
- niatri mostremmo
- viatri mostræ
- liatri mostran
Imperfetto
- mi mostrava
- ti ti mostravi
- lê o/a mostrava
- niatri mostravimo
- viatri mostravi
- liatri mostravan
Futuo
- mi mostriò
- ti ti mostriæ
- lê o/a mostrià
- niatri mostriemo
- viatri mostriei
- liatri mostrian
Conzontivo
Presente
- che mi mostre
- che ti ti mostri
- che lê o/a mostre
- che niatri mostremmo
- che viatri mostræ
- che liatri mostran
Imperfetto
- che mi mostresse
- che ti ti mostresci
- che lê o/a mostresse
- che niatri mostrescimo
- che viatri mostresci
- che liatri mostressan
Condiçionale
- mi mostrieiva/mostriæ
- ti ti mostriësci
- lê o/a mostrieiva/mostriæ
- niatri mostriëscimo
- viatri mostriësci
- liatri mostrieivan/mostriæn
Imperativo
- mostra ti!
- mostremmo niatri!
- mostræ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. mostrou
- m. p. mostræ
- f. s. mostrâ
- f. p. mostræ
Gerundio
- mostrando
provâ
Indicativo
Presente
- mi preuvo
- ti ti preuvi
- lê o/a preuva
- niatri provemmo
- viatri provæ
- liatri preuvan
Imperfetto
- mi provava
- ti ti provavi
- lê o/a provava
- niatri provavimo
- viatri provavi
- liatri provavan
Futuo
- mi proviò
- ti ti proviæ
- lê o/a provià
- niatri proviemo
- viatri proviei
- liatri provian
Conzontivo
Presente
- che mi preuve
- che ti ti preuvi
- che lê o/a preuve
- che niatri provemmo
- che viatri provæ
- che liatri preuvan
Imperfetto
- che mi provesse
- che ti ti provesci
- che lê o/a provesse
- che niatri provescimo
- che viatri provesci
- che liatri provessan
Condiçionale
- mi provieiva/proviæ
- ti ti proviësci
- lê o/a provieiva/proviæ
- niatri proviëscimo
- viatri proviësci
- liatri provieivan/proviæn
Imperativo
- preuva ti!
- provemmo niatri!
- provæ viatri!
Partiçipio passou
- m. s. provou
- m. p. provæ
- f. s. provâ
- f. p. provæ
Gerundio
- provando