Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Diçionäio italian-zeneise

furbo

agg.
  1. capace di raggiungere i propri fini anche con l’inganno; che denota tale qualità

    furbo [ˈfyːrbu]

    fuccao [ˈfykˑɔw] ~ [ˈfykˑaw]

    ammaiçiou [amajˈsjɔw]

    asperto [asˈpɛːrtu]

    furbo com’è, ha trovato un modo di non pagare il biglietto

    fuccao comm’o l’é, o l’à trovou unna mainea de no pagâ o biggetto

    con lei non riesco ad imbrogliare, è troppo furba

    con lê no arriëscio à mastrussâ, a l’é tròppo furba

s. m.
  1. persona abile a raggiungere i propri fini anche con l’inganno

    vorpon [vurˈpuŋ]

    furbon [fyrˈbuŋ]

    bagascio vorgâ [baˈɡaʃˑu]

    filon [fiˈluŋ]

    asperton [aspɛrˈtuŋ]

    è un furbone, ma stavolta l’hanno scoperto

    o l’é un vorpon, ma stavòtta l’an descoverto

Pe saveine de ciù

Prononçia da desinensa atona -ao

A desinenza -ao, che pe tempi in zeneise a l’indicava o iato [aːu], a rende ancheu generalmente o dittongo [ɔw]. Da de forme antighe comme lavao [laˈvaːu] s’é donca arrivæ a-o lavou [laˈvɔw] do zeneise urban d’ancheu.

Se conscideran opportun mantegnî sta desinensa inti caxi dond’a l’é atona, dæto che:

  • A prononçia de -ao atono a l’é pöco netta, e a cangia da parlante à parlante. A prononçia de succao, pe exempio, a peu cangiâ defæti tra [ˈsykˑɔw] ~ [ˈsykˑaw] ~ [ˈsykɔː].
  • L’uso de -ao o l’é coerente co-a formaçion di plurali. Da dattao se forma defæti dattai [ˈdatˑaj], e da gambao se forma gambai [ˈɡaŋbaj].

Polirematiche

Declinaçioin

m. s m. p f. s f. p
ammaiçiou ammaiçiæ ammaiçiâ ammaiçiæ
asperto asperti asperta asperte
asperton aspertoin aspertoña aspertoñe
filon filoin filoña filoñe
fuccao fuccai fuccaa fuccae
furbo furbi furba furbe
furbon furboin furboña furboñe
vorpon vorpoin vorpoña vorpoñe