DEIZE
impratichire
-
rendere esperto in un mestiere fâ vegnî prattico
[ˈfaː veˈɲiː ˈpratiku] mostrâ i segretti do mestê
[musˈtra j seˈɡretˑi du mesˈteː] l’istruttore ha saputo impratichirli in poche settimane
l’instruttô o l’é stæto bon à fâli vegnî prattichi inte pöche settemañe
impratichirsi
-
diventare esperto in un mestiere, impararne i trucchi vegnî prattico
[veˈɲiː ˈpratiku] imprende i segretti do mestê
[iŋˈpreŋde i seˈɡretˑi du mesˈteː] per impratichirsi bisogna lavorarci tutti i giorni
pe vegnî prattichi beseugna travaggiâghe tutti i giorni
-
cogliere l’andazzo di un ambiente adeguandovisi con scaltrezza beive l’ægua da meua
[ˈbejve ˈl ɛːɡwa da ˈmøːa]
Note
L’espressione beive l’ægua da meua, lett. “bere l’acqua della mola”, vale sia “imparare i trucchi del mestiere”, sia, in senso esteso, “farsi furbo”, per aver colto l’andazzo di un ambiente ed esservisi adeguato con scaltrezza.
Coniugazioni
beive
Indicativo
Presente
- mi beivo
- ti ti beivi
- lê o/a beive
- niatri bevemmo
- viatri bevei
- liatri beivan
Imperfetto
- mi beveiva
- ti ti beveivi
- lê o/a beveiva
- niatri beveivimo
- viatri beveivi
- liatri beveivan
Futuro
- mi beviò
- ti ti beviæ
- lê o/a bevià
- niatri beviemo
- viatri beviei
- liatri bevian
Congiuntivo
Presente
- che mi beive
- che ti ti beivi
- che lê o/a beive
- che niatri bevemmo
- che viatri bevei
- che liatri beivan
Imperfetto
- che mi bevesse
- che ti ti bevesci
- che lê o/a bevesse
- che niatri bevescimo
- che viatri bevesci
- che liatri bevessan
Condizionale
- mi bevieiva/beviæ
- ti ti beviësci
- lê o/a bevieiva/beviæ
- niatri beviëscimo
- viatri beviësci
- liatri bevieivan/beviæn
Imperativo
- beivi ti!
- bevemmo niatri!
- bevei viatri!
Participio passato
- m. s. bevuo
- m. p. bevui
- f. s. bevua
- f. p. bevue
Gerundio
- bevendo
fâ
Indicativo
Presente
- mi fasso
- ti ti fæ
- lê o/a fa
- niatri femmo
- viatri fæ
- liatri fan
Imperfetto
- mi fava/faxeiva
- ti ti favi/faxeivi
- lê o/a fava/faxeiva
- niatri favimo/faxeivimo
- viatri favi/faxeivi
- liatri favan/faxeivan
Futuro
- mi faiò
- ti ti faiæ
- lê o/a faià
- niatri faiemo
- viatri faiei
- liatri faian
Congiuntivo
Presente
- che mi fasse
- che ti ti fasci
- che lê o/a fasse
- che niatri femmo
- che viatri fæ
- che liatri fassan
Imperfetto
- che mi fesse
- che ti ti fesci
- che lê o/a fesse
- che niatri fescimo
- che viatri fesci
- che liatri fessan
Condizionale
- mi faieiva/faiæ
- ti ti faiësci
- lê o/a faieiva/faiæ
- niatri faiëscimo
- viatri faiësci
- liatri faieivan/faiæn
Imperativo
- fanni ti!
- femmo niatri!
- fæ viatri!
Participio passato
- m. s. fæto
- m. p. fæti
- f. s. fæta
- f. p. fæte
Gerundio
- fando/faxendo
imprende
Indicativo
Presente
- mi imprendo
- ti t’imprendi
- lê o/a l’imprende
- niatri imprendemmo
- viatri imprendei
- liatri imprendan
Imperfetto
- mi imprendeiva
- ti t’imprendeivi
- lê o/a l’imprendeiva
- niatri imprendeivimo
- viatri imprendeivi
- liatri imprendeivan
Futuro
- mi imprendiò
- ti t’imprendiæ
- lê o/a l’imprendià
- niatri imprendiemo
- viatri imprendiei
- liatri imprendian
Congiuntivo
Presente
- che mi imprende
- che ti t’imprendi
- che lê o/a l’imprende
- che niatri imprendemmo
- che viatri imprendei
- che liatri imprendan
Imperfetto
- che mi imprendesse
- che ti t’imprendesci
- che lê o/a l’imprendesse
- che niatri imprendescimo
- che viatri imprendesci
- che liatri imprendessan
Condizionale
- mi imprendieiva/imprendiæ
- ti t’imprendiësci
- lê o/a l’imprendieiva/imprendiæ
- niatri imprendiëscimo
- viatri imprendiësci
- liatri imprendieivan/imprendiæn
Imperativo
- imprendi ti!
- imprendemmo niatri!
- imprendei viatri!
Participio passato
- m. s. impreiso
- m. p. impreixi
- f. s. impreisa
- f. p. impreise
Gerundio
- imprendendo
mostrâ
Indicativo
Presente
- mi mostro
- ti ti mostri
- lê o/a mostra
- niatri mostremmo
- viatri mostræ
- liatri mostran
Imperfetto
- mi mostrava
- ti ti mostravi
- lê o/a mostrava
- niatri mostravimo
- viatri mostravi
- liatri mostravan
Futuro
- mi mostriò
- ti ti mostriæ
- lê o/a mostrià
- niatri mostriemo
- viatri mostriei
- liatri mostrian
Congiuntivo
Presente
- che mi mostre
- che ti ti mostri
- che lê o/a mostre
- che niatri mostremmo
- che viatri mostræ
- che liatri mostran
Imperfetto
- che mi mostresse
- che ti ti mostresci
- che lê o/a mostresse
- che niatri mostrescimo
- che viatri mostresci
- che liatri mostressan
Condizionale
- mi mostrieiva/mostriæ
- ti ti mostriësci
- lê o/a mostrieiva/mostriæ
- niatri mostriëscimo
- viatri mostriësci
- liatri mostrieivan/mostriæn
Imperativo
- mostra ti!
- mostremmo niatri!
- mostræ viatri!
Participio passato
- m. s. mostrou
- m. p. mostræ
- f. s. mostrâ
- f. p. mostræ
Gerundio
- mostrando
vegnî
Indicativo
Presente
- mi vëgno
- ti ti vëgni
- lê o/a vëgne/ven
- niatri vegnimmo
- viatri vegnî
- liatri vëgnan
Imperfetto
- mi vegniva
- ti ti vegnivi
- lê o/a vegniva
- niatri vegnivimo
- viatri vegnivi
- liatri vegnivan
Futuro
- mi vegniò
- ti ti vegniæ
- lê o/a vegnià
- niatri vegniemo
- viatri vegniei
- liatri vegnian
Congiuntivo
Presente
- che mi vëgne
- che ti ti vëgni
- che lê o/a vëgne
- che niatri vegnimmo
- che viatri vegnî
- che liatri vëgnan
Imperfetto
- che mi vegnisse
- che ti ti vegnisci
- che lê o/a vegnisse
- che niatri vegniscimo
- che viatri vegnisci
- che liatri vegnissan
Condizionale
- mi vegnieiva/vegniæ
- ti ti vegniësci
- lê o/a vegnieiva/vegniæ
- niatri vegniëscimo
- viatri vegniësci
- liatri vegnieivan/vegniæn
Imperativo
- vëgni ti!
- vegnimmo niatri!
- vegnî viatri!
Participio passato
- m. s. vegnuo
- m. p. vegnui
- f. s. vegnua
- f. p. vegnue
Gerundio
- vegnindo