DEIZE
introdurre
-
far entrare, inserire introdue
[iŋtruˈdyːe] infiâ
[iŋˈfjaː] mette (drento à qcs.)
[ˈmetˑe] ha introdotto la chiave nella toppa
o l’à infiou a ciave inta ciaveuia
-
avviare un discorso, presentare un nuovo argomento introdue
[iŋtruˈdyːe] la relatrice ha introdotto un nuovo tema nel dibattito
a relatoa a l’à introduto un neuvo argomento into dibattito
-
avviare a un mestiere, una pratica, ecc. inandiâ
[inaŋˈdjaː] introdue
[iŋtruˈdyːe] mio zio mi ha introdotto alla professione di falegname
mæ barba o m’à inandiou a-a profescion de bancâ
-
presentare qcn. presentâ (à qcn. ò qcs.)
[prezeŋˈtaː] (var. appresentâ)1 introdue
[iŋtruˈdyːe] Francesca ha introdotto Mario nel nostro gruppo di amici
a Françesca a l’à presentou o Mario a-o nòstro gruppo d’amixi
introdursi
-
entrare, farsi strada introduise
[iŋtruˈdɥiːse] intrâ
[iŋˈtraː] qualcuno si è introdotto nell’edificio di notte
quarchedun o s’é introduto into palaçio de neutte
-
entrare in uso, prendere piede spantegâse
[spaŋteˈɡaː] introduise
[iŋtruˈdɥiːse] il jazz si introdusse in Europa negli anni ’20
o jazz o s’é spantegou in Euröpa di anni ’20
Per saperne di più
1. Prostesi di [a]- in verbi e sostantivi
In genovese è particolarmente frequente la prostesi – cioè l’aggiunta in posizione iniziale – di una vocale
Coniugazioni
inandiâ
Indicativo
Presente
- mi inandio
- ti t’inandi
- lê o/a l’inandia
- niatri inandiemmo/inandiemo
- viatri inandiæ
- liatri inandian
Imperfetto
- mi inandiava
- ti t’inandiavi
- lê o/a l’inandiava
- niatri inandiavimo
- viatri inandiavi
- liatri inandiavan
Futuro
- mi inandiò
- ti t’inandiæ
- lê o/a l’inandià
- niatri inandiemo
- viatri inandiei
- liatri inandian
Congiuntivo
Presente
- che mi inandie
- che ti t’inandi
- che lê o/a l’inandie
- che niatri inandiemmo/inandiemo
- che viatri inandiæ
- che liatri inandian
Imperfetto
- che mi inandiesse
- che ti t’inandiesci
- che lê o/a l’inandiesse
- che niatri inandiescimo
- che viatri inandiesci
- che liatri inandiessan
Condizionale
- mi inandieiva/inandiæ
- ti t’inandiësci
- lê o/a l’inandieiva/inandiæ
- niatri inandiëscimo
- viatri inandiësci
- liatri inandieivan/inandiæn
Imperativo
- inandia ti!
- inandiemmo/inandiemo niatri!
- inandiæ viatri!
Participio passato
- m. s. inandiou
- m. p. inandiæ
- f. s. inandiâ
- f. p. inandiæ
Gerundio
- inandiando
infiâ
Indicativo
Presente
- mi infio
- ti t’infii
- lê o/a l’infia
- niatri infiemmo/infiemo
- viatri infiæ
- liatri infian
Imperfetto
- mi infiava
- ti t’infiavi
- lê o/a l’infiava
- niatri infiavimo
- viatri infiavi
- liatri infiavan
Futuro
- mi infiò
- ti t’infiæ
- lê o/a l’infià
- niatri infiemo
- viatri infiei
- liatri infian
Congiuntivo
Presente
- che mi infie
- che ti t’infii
- che lê o/a l’infie
- che niatri infiemmo/infiemo
- che viatri infiæ
- che liatri infian
Imperfetto
- che mi infiesse
- che ti t’infiesci
- che lê o/a l’infiesse
- che niatri infiescimo
- che viatri infiesci
- che liatri infiessan
Condizionale
- mi infieiva/infiæ
- ti t’infiësci
- lê o/a l’infieiva/infiæ
- niatri infiëscimo
- viatri infiësci
- liatri infieivan/infiæn
Imperativo
- infia ti!
- infiemmo/infiemo niatri!
- infiæ viatri!
Participio passato
- m. s. infiou
- m. p. infiæ
- f. s. infiâ
- f. p. infiæ
Gerundio
- infiando
intrâ
Indicativo
Presente
- mi intro
- ti t’intri
- lê o/a l’intra
- niatri intremmo
- viatri intræ
- liatri intran
Imperfetto
- mi intrava
- ti t’intravi
- lê o/a l’intrava
- niatri intravimo
- viatri intravi
- liatri intravan
Futuro
- mi intriò
- ti t’intriæ
- lê o/a l’intrià
- niatri intriemo
- viatri intriei
- liatri intrian
Congiuntivo
Presente
- che mi intre
- che ti t’intri
- che lê o/a l’intre
- che niatri intremmo
- che viatri intræ
- che liatri intran
Imperfetto
- che mi intresse
- che ti t’intresci
- che lê o/a l’intresse
- che niatri intrescimo
- che viatri intresci
- che liatri intressan
Condizionale
- mi intrieiva/intriæ
- ti t’intriësci
- lê o/a l’intrieiva/intriæ
- niatri intriëscimo
- viatri intriësci
- liatri intrieivan/intriæn
Imperativo
- intra ti!
- intremmo niatri!
- intræ viatri!
Participio passato
- m. s. introu
- m. p. intræ
- f. s. intrâ
- f. p. intræ
Gerundio
- intrando
introdue
Indicativo
Presente
- mi introduo
- ti t’introduxi
- lê o/a l’introduxe
- niatri introduxemmo
- viatri introduxei
- liatri introduxan
Imperfetto
- mi introduxeiva/introduiva
- ti t’introduxeivi/introduivi
- lê o/a l’introduxeiva/introduiva
- niatri introduxeivimo/introduivimo
- viatri introduxeivi/introduivi
- liatri introduxeivan/introduivan
Futuro
- mi introduiò
- ti t’introduiæ
- lê o/a l’introduià
- niatri introduiemo
- viatri introduiei
- liatri introduian
Congiuntivo
Presente
- che mi introduxe
- che ti t’introduxi
- che lê o/a l’introduxe
- che niatri introduxemmo
- che viatri introduxei
- che liatri introduxan
Imperfetto
- che mi introduxesse
- che ti t’introduxesci
- che lê o/a l’introduxesse
- che niatri introduxescimo
- che viatri introduxesci
- che liatri introduxessan
Condizionale
- mi introduieiva/introduiæ
- ti t’introduiësci
- lê o/a l’introduieiva/introduiæ
- niatri introduiëscimo
- viatri introduiësci
- liatri introduieivan/introduiæn
Imperativo
- introduxi ti!
- introduxemmo niatri!
- introduxei viatri!
Participio passato
- m. s. introduto
- m. p. introduti
- f. s. introduta
- f. p. introdute
Gerundio
- introduxendo
mette
Indicativo
Presente
- mi metto
- ti ti metti
- lê o/a mette
- niatri mettemmo
- viatri mettei
- liatri mettan
Imperfetto
- mi metteiva
- ti ti metteivi
- lê o/a metteiva
- niatri metteivimo
- viatri metteivi
- liatri metteivan
Futuro
- mi mettiò
- ti ti mettiæ
- lê o/a mettià
- niatri mettiemo
- viatri mettiei
- liatri mettian
Congiuntivo
Presente
- che mi mette
- che ti ti metti
- che lê o/a mette
- che niatri mettemmo
- che viatri mettei
- che liatri mettan
Imperfetto
- che mi mettesse
- che ti ti mettesci
- che lê o/a mettesse
- che niatri mettescimo
- che viatri mettesci
- che liatri mettessan
Condizionale
- mi mettieiva/mettiæ
- ti ti mettiësci
- lê o/a mettieiva/mettiæ
- niatri mettiëscimo
- viatri mettiësci
- liatri mettieivan/mettiæn
Imperativo
- metti ti!
- mettemmo niatri!
- mettei viatri!
Participio passato
- m. s. misso
- m. p. missi
- f. s. missa
- f. p. misse
Gerundio
- mettendo
presentâ
Indicativo
Presente
- mi presento
- ti ti presenti
- lê o/a presenta
- niatri presentemmo
- viatri presentæ
- liatri presentan
Imperfetto
- mi presentava
- ti ti presentavi
- lê o/a presentava
- niatri presentavimo
- viatri presentavi
- liatri presentavan
Futuro
- mi presentiò
- ti ti presentiæ
- lê o/a presentià
- niatri presentiemo
- viatri presentiei
- liatri presentian
Congiuntivo
Presente
- che mi presente
- che ti ti presenti
- che lê o/a presente
- che niatri presentemmo
- che viatri presentæ
- che liatri presentan
Imperfetto
- che mi presentesse
- che ti ti presentesci
- che lê o/a presentesse
- che niatri presentescimo
- che viatri presentesci
- che liatri presentessan
Condizionale
- mi presentieiva/presentiæ
- ti ti presentiësci
- lê o/a presentieiva/presentiæ
- niatri presentiëscimo
- viatri presentiësci
- liatri presentieivan/presentiæn
Imperativo
- presenta ti!
- presentemmo niatri!
- presentæ viatri!
Participio passato
- m. s. presentou
- m. p. presentæ
- f. s. presentâ
- f. p. presentæ
Gerundio
- presentando
spantegâ
Indicativo
Presente
- mi spantego
- ti ti spanteghi
- lê o/a spantega
- niatri spanteghemmo
- viatri spantegæ
- liatri spantegan
Imperfetto
- mi spantegava
- ti ti spantegavi
- lê o/a spantegava
- niatri spantegavimo
- viatri spantegavi
- liatri spantegavan
Futuro
- mi spanteghiò
- ti ti spanteghiæ
- lê o/a spanteghià
- niatri spanteghiemo
- viatri spanteghiei
- liatri spanteghian
Congiuntivo
Presente
- che mi spanteghe
- che ti ti spanteghi
- che lê o/a spanteghe
- che niatri spanteghemmo
- che viatri spantegæ
- che liatri spantegan
Imperfetto
- che mi spanteghesse
- che ti ti spanteghesci
- che lê o/a spanteghesse
- che niatri spanteghescimo
- che viatri spanteghesci
- che liatri spanteghessan
Condizionale
- mi spanteghieiva/spanteghiæ
- ti ti spanteghiësci
- lê o/a spanteghieiva/spanteghiæ
- niatri spanteghiëscimo
- viatri spanteghiësci
- liatri spanteghieivan/spanteghiæn
Imperativo
- spantega ti!
- spanteghemmo niatri!
- spantegæ viatri!
Participio passato
- m. s. spantegou
- m. p. spantegæ
- f. s. spantegâ
- f. p. spantegæ
Gerundio
- spantegando