Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Diçionäio italian-zeneise

farsi la barba

loc. v.
  1. radersi

    arrasâse [araˈzaːse] (var. rasâse)1

    fâse a barba [ˈfaːsaː ˈbaːrba]

    taggiâse a barba [taˈdʒaːsaː ˈbaːrba]

    con lo specchio appannato non riesco a farmi la barba

    co-o spegio appannou n’arriëscio à arrasâme

Pe saveine de ciù

1. Pròstexi de [a]- in verbi e sostantivi

In zeneise a pròstexi – saiva à dî l’azzonta in poxiçion iniçiale – de unna vocale [a]- a l’é assæ frequente inte tante forme verbale. Sti verbi peuan donca presentâse co-a doggia forma, pe exempio: arregordâ [areɡurˈdaː] ~ regordâ [reɡurˈdaː]; addeuviâ [adøːˈvjaː] ~ deuviâ [døːˈvjaː]; allevâ [aleˈvaː] ~ levâ [leˈvaː]; ammiâ [aˈmjaː] ~ miâ [ˈmjaː]; arrecheugge [areˈkødʒˑe] ~ recheugge [reˈkødʒˑe]. Ben che in origine sto fenòmeno o poeiva avei unna fonçion intenscificativa, inta prattica tutte doe e forme – con ò sensa a vocale iniçiale – en equivalente e no compòrta nisciuña variaçion de scignificato. O fenòmeno o l’interessa ascì çerti sostantivi deverbali, comme arregòrdo [areˈɡɔːrdu] ~ regòrdo [reˈɡɔːrdu], allevamacce [ale(ː)vaˈmatʃˑe] ~ levamacce [ale(ː)vaˈmatʃˑe] ò arrecuggeita [arekyˈdʒejta] ~ recuggeita [rekyˈdʒejta]. Anche inte sti caxi, pe-o sòlito e doe forme no implican de differense de scignificato. Into DEIZE, e forme con ò sensa pròstexi de [a]- en lemmatizzæ inta forma consciderâ ciù frequente inte l’uso generale.

Coniugaçioin

arrasâ

Indicativo

Presente

  1. mi arraso
  2. ti t’arrasi
  3. o/a l’arrasa
  4. niatri arrasemmo
  5. viatri arrasæ
  6. liatri arrasan

Imperfetto

  1. mi arrasava
  2. ti t’arrasavi
  3. o/a l’arrasava
  4. niatri arrasavimo
  5. viatri arrasavi
  6. liatri arrasavan

Futuo

  1. mi arrasiò
  2. ti t’arrasiæ
  3. o/a l’arrasià
  4. niatri arrasiemo
  5. viatri arrasiei
  6. liatri arrasian

Conzontivo

Presente

  1. che mi arrase
  2. che ti t’arrasi
  3. che lê o/a l’arrase
  4. che niatri arrasemmo
  5. che viatri arrasæ
  6. che liatri arrasan

Imperfetto

  1. che mi arrasesse
  2. che ti t’arrasesci
  3. che lê o/a l’arrasesse
  4. che niatri arrasescimo
  5. che viatri arrasesci
  6. che liatri arrasessan

Condiçionale

  1. mi arrasieiva/arrasiæ
  2. ti t’arrasiësci
  3. o/a l’arrasieiva/arrasiæ
  4. niatri arrasiëscimo
  5. viatri arrasiësci
  6. liatri arrasieivan/arrasiæn

Imperativo

  1. arrasa ti!
  2. arrasemmo niatri!
  3. arrasæ viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. arrasou
  2. m. p. arrasæ
  3. f. s. arrasâ
  4. f. p. arrasæ

Gerundio

  1. arrasando

Indicativo

Presente

  1. mi fasso
  2. ti ti fæ
  3. o/a fa
  4. niatri femmo
  5. viatri
  6. liatri fan

Imperfetto

  1. mi fava/faxeiva
  2. ti ti favi/faxeivi
  3. o/a fava/faxeiva
  4. niatri favimo/faxeivimo
  5. viatri favi/faxeivi
  6. liatri favan/faxeivan

Futuo

  1. mi faiò
  2. ti ti faiæ
  3. o/a faià
  4. niatri faiemo
  5. viatri faiei
  6. liatri faian

Conzontivo

Presente

  1. che mi fasse
  2. che ti ti fasci
  3. che lê o/a fasse
  4. che niatri femmo
  5. che viatri
  6. che liatri fassan

Imperfetto

  1. che mi fesse
  2. che ti ti fesci
  3. che lê o/a fesse
  4. che niatri fescimo
  5. che viatri fesci
  6. che liatri fessan

Condiçionale

  1. mi faieiva/faiæ
  2. ti ti faiësci
  3. o/a faieiva/faiæ
  4. niatri faiëscimo
  5. viatri faiësci
  6. liatri faieivan/faiæn

Imperativo

  1. fanni ti!
  2. femmo niatri!
  3. viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. fæto
  2. m. p. fæti
  3. f. s. fæta
  4. f. p. fæte

Gerundio

  1. fando/faxendo
taggiâ

Indicativo

Presente

  1. mi taggio
  2. ti ti taggi
  3. o/a taggia
  4. niatri taggemmo
  5. viatri taggiæ
  6. liatri taggian

Imperfetto

  1. mi taggiava
  2. ti ti taggiavi
  3. o/a taggiava
  4. niatri taggiavimo
  5. viatri taggiavi
  6. liatri taggiavan

Futuo

  1. mi taggiò
  2. ti ti taggiæ
  3. o/a taggià
  4. niatri taggiemo
  5. viatri taggiei
  6. liatri taggian

Conzontivo

Presente

  1. che mi tagge
  2. che ti ti taggi
  3. che lê o/a tagge
  4. che niatri taggemmo
  5. che viatri taggiæ
  6. che liatri taggian

Imperfetto

  1. che mi taggesse
  2. che ti ti taggesci
  3. che lê o/a taggesse
  4. che niatri taggescimo
  5. che viatri taggesci
  6. che liatri taggessan

Condiçionale

  1. mi taggieiva/taggiæ
  2. ti ti taggiësci
  3. o/a taggieiva/taggiæ
  4. niatri taggiëscimo
  5. viatri taggiësci
  6. liatri taggieivan/taggiæn

Imperativo

  1. taggia ti!
  2. taggemmo niatri!
  3. taggiæ viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. taggiou
  2. m. p. taggiæ
  3. f. s. taggiâ
  4. f. p. taggiæ

Gerundio

  1. taggiando