Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Diçionäio italian-zeneise

pagare

v. tr.
  1. corrispondere denaro per qcs.

    pagâ [paˈɡaː]

    bisogna ancora pagare il conto dell’albergo

    gh’é ancon da pagâ o conto de l’albergo

  2. corrispondere denaro per qcs., con enfasi sull’importo

    pagâ [paˈɡaː]

    piggiâ (pe qcs.) [piˈdʒaː]

    voei (pe qcs.) [ˈvwei̯]

    ciammâ (pe qcs.) [tʃaˈmaː]

    (pe qcs.) [ˈdaː]

    quanto hai pagato quella scultura?

    quante t’an piggiou pe quella scurtua?

    per la vacanza in crociera ho pagato 6.000€ all’agenzia di viaggi

    pe-a vacansa in croxea l’agençia de viægi a m’à piggiou 6.000€

  3. espiare una colpa

    pagâ [paˈɡaː]

    ha pagato per i suoi errori di gioventù

    o l’à pagou pe-i seu ari de zoventù

Note

Il verbo “pagare”, quando l’enfasi è sull’importo, si può rendere – oltre che con il verbo pagâ – anche con formule tipicamente genovesi che richiedono una revisione sintattica del periodo. L’italiano “ho pagato 1€” potrà quindi essere reso con m’an piggiou 1€, an vosciuo 1€, m’an ciammou 1€ o gh’ò dæto 1€.

Esistono sottili differenze d’uso tra queste forme. La costruzione con è prevalentemente utilizzata per il pagamento di beni tangibili (gh’ò dæto 5.000€ pe-a machina), mentre le altre sono preferite per servizi o beni intangibili (m’an piggiou 150€ pe estraime un dente).

pagarla

v. procompl.
  1. subire le conseguenze negative di un’azione

    pagâla [paˈɡaːla]

    corrîghe [kuˈriːɡe]

    pensavate di farla franca, invece l’avete pagata con l’espulsione

    pensavi de fâla netta, incangio l’ei pagâ con l’espulscion

Coniugazioni

ciammâ

Indicativo

Presente

  1. mi ciammo
  2. ti ti ciammi
  3. o/a ciamma
  4. niatri ciammemmo
  5. viatri ciammæ
  6. liatri ciamman

Imperfetto

  1. mi ciammava
  2. ti ti ciammavi
  3. o/a ciammava
  4. niatri ciammavimo
  5. viatri ciammavi
  6. liatri ciammavan

Futuro

  1. mi ciammiò
  2. ti ti ciammiæ
  3. o/a ciammià
  4. niatri ciammiemo
  5. viatri ciammiei
  6. liatri ciammian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi ciamme
  2. che ti ti ciammi
  3. che lê o/a ciamme
  4. che niatri ciammemmo
  5. che viatri ciammæ
  6. che liatri ciamman

Imperfetto

  1. che mi ciammesse
  2. che ti ti ciammesci
  3. che lê o/a ciammesse
  4. che niatri ciammescimo
  5. che viatri ciammesci
  6. che liatri ciammessan

Condizionale

  1. mi ciammieiva/ciammiæ
  2. ti ti ciammiësci
  3. o/a ciammieiva/ciammiæ
  4. niatri ciammiëscimo
  5. viatri ciammiësci
  6. liatri ciammieivan/ciammiæn

Imperativo

  1. ciamma ti!
  2. ciammemmo niatri!
  3. ciammæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. ciammou
  2. m. p. ciammæ
  3. f. s. ciammâ
  4. f. p. ciammæ

Gerundio

  1. ciammando
corrî

Indicativo

Presente

  1. mi coro
  2. ti ti cori
  3. o/a core
  4. niatri corrimmo
  5. viatri corrî
  6. liatri coran

Imperfetto

  1. mi corriva
  2. ti ti corrivi
  3. o/a corriva
  4. niatri corrivimo
  5. viatri corrivi
  6. liatri corrivan

Futuro

  1. mi corriò
  2. ti ti corriæ
  3. o/a corrià
  4. niatri corriemo
  5. viatri corriei
  6. liatri corrian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi core
  2. che ti ti cori
  3. che lê o/a core
  4. che niatri corrimmo
  5. che viatri corrî
  6. che liatri coran

Imperfetto

  1. che mi corrisse
  2. che ti ti corrisci
  3. che lê o/a corrisse
  4. che niatri corriscimo
  5. che viatri corrisci
  6. che liatri corrissan

Condizionale

  1. mi corrieiva/corriæ
  2. ti ti corriësci
  3. o/a corrieiva/corriæ
  4. niatri corriëscimo
  5. viatri corriësci
  6. liatri corrieivan/corriæn

Imperativo

  1. cori ti!
  2. corrimmo niatri!
  3. corrî viatri!

Participio passato

  1. m. s. corrio
  2. m. p. corrii
  3. f. s. corria
  4. f. p. corrie

Gerundio

  1. corrindo

Indicativo

Presente

  1. mi daggo
  2. ti ti dæ
  3. o/a dà
  4. niatri demmo
  5. viatri
  6. liatri dan

Imperfetto

  1. mi dava
  2. ti ti davi
  3. o/a dava
  4. niatri davimo
  5. viatri davi
  6. liatri davan

Futuro

  1. mi daiò
  2. ti ti daiæ
  3. o/a daià
  4. niatri daiemo
  5. viatri daiei
  6. liatri daian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi dagghe
  2. che ti ti dagghi
  3. che lê o/a dagghe
  4. che niatri demmo
  5. che viatri
  6. che liatri daggan

Imperfetto

  1. che mi desse
  2. che ti ti desci
  3. che lê o/a desse
  4. che niatri descimo
  5. che viatri desci
  6. che liatri dessan

Condizionale

  1. mi daieiva/daiæ
  2. ti ti daiësci
  3. o/a daieiva/daiæ
  4. niatri daiëscimo
  5. viatri daiësci
  6. liatri daieivan/daiæn

Imperativo

  1. danni ti!
  2. demmo niatri!
  3. viatri!

Participio passato

  1. m. s. dæto
  2. m. p. dæti
  3. f. s. dæta
  4. f. p. dæte

Gerundio

  1. dando
pagâ

Indicativo

Presente

  1. mi pago
  2. ti ti paghi
  3. o/a paga
  4. niatri paghemmo
  5. viatri pagæ
  6. liatri pagan

Imperfetto

  1. mi pagava
  2. ti ti pagavi
  3. o/a pagava
  4. niatri pagavimo
  5. viatri pagavi
  6. liatri pagavan

Futuro

  1. mi paghiò
  2. ti ti paghiæ
  3. o/a paghià
  4. niatri paghiemo
  5. viatri paghiei
  6. liatri paghian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi paghe
  2. che ti ti paghi
  3. che lê o/a paghe
  4. che niatri paghemmo
  5. che viatri pagæ
  6. che liatri pagan

Imperfetto

  1. che mi paghesse
  2. che ti ti paghesci
  3. che lê o/a paghesse
  4. che niatri paghescimo
  5. che viatri paghesci
  6. che liatri paghessan

Condizionale

  1. mi paghieiva/paghiæ
  2. ti ti paghiësci
  3. o/a paghieiva/paghiæ
  4. niatri paghiëscimo
  5. viatri paghiësci
  6. liatri paghieivan/paghiæn

Imperativo

  1. paga ti!
  2. paghemmo niatri!
  3. pagæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. pagou
  2. m. p. pagæ
  3. f. s. pagâ
  4. f. p. pagæ

Gerundio

  1. pagando
piggiâ

Indicativo

Presente

  1. mi piggio
  2. ti ti piggi
  3. o/a piggia
  4. niatri piggemmo
  5. viatri piggiæ
  6. liatri piggian

Imperfetto

  1. mi piggiava
  2. ti ti piggiavi
  3. o/a piggiava
  4. niatri piggiavimo
  5. viatri piggiavi
  6. liatri piggiavan

Futuro

  1. mi piggiò
  2. ti ti piggiæ
  3. o/a piggià
  4. niatri piggiemo
  5. viatri piggiei
  6. liatri piggian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi pigge
  2. che ti ti piggi
  3. che lê o/a pigge
  4. che niatri piggemmo
  5. che viatri piggiæ
  6. che liatri piggian

Imperfetto

  1. che mi piggesse
  2. che ti ti piggesci
  3. che lê o/a piggesse
  4. che niatri piggescimo
  5. che viatri piggesci
  6. che liatri piggessan

Condizionale

  1. mi piggieiva/piggiæ
  2. ti ti piggiësci
  3. o/a piggieiva/piggiæ
  4. niatri piggiëscimo
  5. viatri piggiësci
  6. liatri piggieivan/piggiæn

Imperativo

  1. piggia ti!
  2. piggemmo niatri!
  3. piggiæ viatri!

Participio passato

  1. m. s. piggiou
  2. m. p. piggiæ
  3. f. s. piggiâ
  4. f. p. piggiæ

Gerundio

  1. piggiando
voei

Indicativo

Presente

  1. mi veuggio
  2. ti ti veu/eu
  3. o/a veu/eu
  4. niatri voemmo/voemo
  5. viatri voei
  6. liatri veuan

Imperfetto

  1. mi voeiva
  2. ti ti voeivi/oeivi
  3. o/a voeiva/oeiva
  4. niatri voeivimo
  5. viatri voeivi
  6. liatri voeivan

Futuro

  1. mi vorriò/öriò
  2. ti ti vorriæ/öriæ
  3. o/a vorrià/örià
  4. niatri vorriemo/öriemo
  5. viatri vorriei/öriei
  6. liatri vorrian/örian

Congiuntivo

Presente

  1. che mi veugge
  2. che ti ti veuggi
  3. che lê o/a veugge
  4. che niatri voemmo/voemo
  5. che viatri voei
  6. che liatri veuggian

Imperfetto

  1. che mi voesse/voëse
  2. che ti ti voesci/voësci
  3. che lê o/a voesse/voëse
  4. che niatri voescimo/voëscimo
  5. che viatri voesci/voësci
  6. che liatri voessan/voësan

Condizionale

  1. mi vorrieiva/vorriæ/örieiva/öriæ
  2. ti ti vorriësci/öriësci
  3. o/a vorrieiva/vorriæ/örieiva/öriæ
  4. niatri vorriëscimo/öriescimo
  5. viatri vorriësci/öriësci
  6. liatri vorrieivan/vorriæn/örieivan/öriæn

Imperativo

  1. veuggi ti!
  2. voemmo/voemo niatri!
  3. voei viatri!

Participio passato

  1. m. s. vosciuo/ösciuo
  2. m. p. vosciui/ösciui
  3. f. s. vosciua/ösciua
  4. f. p. vosciue/ösciue

Gerundio

  1. voendo
Ben che scià en in sciâ verscion zeneise do scito, o DEIZE o l’é un diçionäio italian-zeneise: i contegnui de ste pagine en donca scriti in italian.