Conseggio pe-o patrimònio linguistico ligure

Conseggio ligure

DEIZE

Diçionäio italian-zeneise

precisare

v. tr.

  1. preçisâ [presiˈzaː] ~ [pretʃiˈzaː]

Pe saveine de ciù

Sostituçion de -ç- con -c- italianizzante

A-a giornâ d’ancheu l’é assæ commun, mascime inta lengua parlâ informale, a sostituçion de forme zeneixi in -ç- con quelle italianizzante in -c-. S’attreuva donca, pe exempio, a forma viaxa çentro [ˈseŋtru] sostituia con l’italianiximo centro [ˈtʃeŋtru], çerto [ˈsɛːrtu] sostituio con certo [ˈtʃɛːrtu], etc.

Inte sto diçionäio, ascì pe promeuve o repiggio de forme viaxe, se repòrta quelle con -ç-, consciderou ascì che graficamente non en tanto despæge da quelle che de vòtte peuan avei ciù tanta diffuxon e che donca non portian à de difficoltæ de lettua manco pe chi o l’é avviou a-e forme italianizzante.

In accòrdio con critëio, s’é stabilio de trascrive e presentâ con -ç- ascì quelle forme che inta prononçia presentan, a-o manco storicamente, a realizzaçion -[s]- incangio de -[tʃ]- d’origine italianizzante, comme proçesso [pruˈsɛsˑu] respetto à processo [pruˈtʃɛsˑu] ò soçietæ [susjeˈtɛː] respetto à societæ [sutʃeˈtɛː], ben che inta deuvia generale a prononçia co-a consonante affricâ a segge ancheu ciù frequente; o mæximo critëio o vâ pe-i imprestiti da de atre lengue comme biçicletta [bisiˈkletˑa] (< da-o franseise bicyclette [bisiˈklɛt]).

Coniugaçioin

preçisâ

Indicativo

Presente

  1. mi preçiso
  2. ti ti preçisi
  3. lê o/a preçisa
  4. niatri preçisemmo
  5. viatri preçisæ
  6. liatri preçisan

Imperfetto

  1. mi preçisava
  2. ti ti preçisavi
  3. lê o/a preçisava
  4. niatri preçisavimo
  5. viatri preçisavi
  6. liatri preçisavan

Futuo

  1. mi preçisiò
  2. ti ti preçisiæ
  3. lê o/a preçisià
  4. niatri preçisiemo
  5. viatri preçisiei
  6. liatri preçisian

Conzontivo

Presente

  1. che mi preçise
  2. che ti ti preçisi
  3. che lê o/a preçise
  4. che niatri preçisemmo
  5. che viatri preçisæ
  6. che liatri preçisan

Imperfetto

  1. che mi preçisesse
  2. che ti ti preçisesci
  3. che lê o/a preçisesse
  4. che niatri preçisescimo
  5. che viatri preçisesci
  6. che liatri preçisessan

Condiçionale

  1. mi preçisieiva/preçisiæ
  2. ti ti preçisiësci
  3. lê o/a preçisieiva/preçisiæ
  4. niatri preçisiëscimo
  5. viatri preçisiësci
  6. liatri preçisieivan/preçisiæn

Imperativo

  1. preçisa ti!
  2. preçisemmo niatri!
  3. preçisæ viatri!

Partiçipio passou

  1. m. s. preçisou
  2. m. p. preçisæ
  3. f. s. preçisâ
  4. f. p. preçisæ

Gerundio

  1. preçisando